Salinee Han

เพลงด่า

2011-09-25T01:45:00.000-07:00

มาจะกล่าวบทไป ถึงเมืองไทยไทยไร้สี หันหลังให้เรื่องขมูขี ขมันขมีกันปรุงปลอมใจสาระถูกนำมาแน โหมให้มันฮึมแฮ่กันไป เรื่องเล็กหามองเห็นไม่ ส่วนเรื่องใหญ่ๆ ก็นิ้งหน่องไป

พลเมืองไทยอย่าไปซีเรียส ขี้ขึ้งขึงเครียดมันไม่ใช่นิสัย สันดานมันไม่ใช่สันดอนขุดขุดถอนถอนมันทำไม่ด๊าย สันดานไม่ใช่แฮงก์โอเวอร์ กาแฟถ้วยเบ้อเร่อยังพอถอนได้จะชาชักหรือชอร์ตลาเต้ จะรถเมล์ปอร์เช่ก็กระเท่เร่ไป จะน้ำเน่ากันออนเคเบิล หรือจะมาเดิ้นเดิ้นกับโทรทัศน์ไทย จะติ๋วติ้วกับกางเกงดินสอ หรือจะอ้อล้อกับตา บิ๊กอายลูบคลำไปเถิดไอแพด อย่าลูบไอ้เป้าไอ้แป๊ดละก็เป็นใช้ได้ ร เรือ ล ลิง-งง-งง แต่อายางเซโยโห่ฮิ้วกันใหญ่ จะสปาเกตตีหรือข้าวไข่โปะต่างก็กินโบ๊ะๆ กันเข้าไป ไอคิวขาดไอโอดีนแต่พวกเราวัยทีนส์แอ๊บ แบ๊วกันได้ พระ-เจ้ารับนิมนต์เป็นเซเลบฯ เทศน์กันทางเว็บฯ ก็คลิกไลค์ไป พุทโธ ธัมโม สังโฆ เรียลิตี้โชว์อันเรียลแค่ไหน ชื่นชมจนสมประดี รัก-คลั่ง-กรุ๊ปปี้ไม่โหวตได้ไง เวิ่นเว้อ เหอๆ กร๊ากกๆ อะจ๊ากส์ เครๆ อย่าได้เป๋ไปทางไหน ถ้าออกอาการครั่นเนื้อครั่นตัว เชิญท่านมามั่วสุมหัวด่าได้ ระบายบ้างไรบ้างระวังถ่ายเหลืองร้องเพลงด่ามาเถลิงกันแบบใจชนใจ ด่า ด่า ดา ดา ดา ร้องมันออกมาแม้ว่าขมเหลือใจ

เรื่องด่าไม่ได้หาเรื่องแต่มันเคืองบาทาว่าคิดได้ไง จอดรถกรูจะจอดเดี๋ยวเดียวอยากจะเลี้ยวก็หลบๆ ไป รถกรูใหญ่โตโอ่อ่าจะจอดไกลเดินอ้ามันไม่ใช่วิสัย ถนนนี้มันก็ของกรูรถใหญ่ใจหนูไม่หรูได้ไง หัวเลี้ยวทางโค้งขาวแดงบนหัวแม่ค้าข้าวแกง กรูก็จอดได้ทางใครกรูไม่เห็นสน สวนกันให้สับสนไม่ชนให้รู้ไป พวกมรึงน่ะหลบให้ดีอย่าได้มาเฉี่ยวให้มันเสียวไส้ ปาดรถกรูแม้น้อยนิดราวกับปาดชีวิตมรึงจำเอาไว้รถกรูป้ายทะเบียนเลขตอง แผ่รังสีให้มรึงหมองลงไปทันใด กว่าจะได้มาไม่ใช่ขี้ๆ เอาเงินบี้ๆ กว่าจะอี้มาได้ รถกรูเจิมมาหน้าหลัง เกจิอาจารย์ดังท่านแต้มมาให้ ฮวงจุ้ยหมอดูสั่งเสีย “รถของเฮียต้องสีไข่ไก่” แต่อั๊วชอบสีดำปี๋ “ไม่ต้องร้องยี้เดี๋ยวหมอเขียนป้ายให้” ติดป้ายรถคันนี้สีไข่ขอให้เข้าใจไม่ได้มาสี-ไข่ ให้เห็นกันไปกับตาว่ารถของข้าเป็นสีอะไร อย่าเห็นว่าเป็นดำปี๋ ก็ป้ายเขามีบอกว่าสี-ไข่สำคัญอย่ามาสีรถข้า แค่แวะซื้อปิซซ่ามรึงรอไม่ได้รึไง อาตี๋สั่งกะป๊ามา ป๊ะป๊ะป๋าป๋าปิซซ่าถาดใหญ่ อบนานประมาณชั่วโมง จำเป็นก็ต้องเบี่ยงหลบกันไป ตัวลีบเพราะเงินมันลีบ มีเงินหัวตีบจะมีไปทำไม บารมีข้างถนนรนแคม โอ่อ่าห้าแต้ม...จงไสหัวไป

แวะดูโทรทัศน์เสรี เคเบิลก็มี แยกแยะไม่ได้ เห็นความอยู่หลายกระทงว่าหลงทาง-งง-งง ว่าจะเดิ้นไปถึงไหน จัดหนักกันทั้งกราฟิกรายการกิมมิก ใส่เปลือกกันเข้าไป หวั่นไหวกลัวไม่เอ็ดดู เทนเมนต์ แนวหรูที่ใครๆ เขาว่าไว้ สวมเสื้อที่ไม่ใช่ตัวเอง ดูยังไงก็ร้องเอ๋งไม่ยักกะใช่ คุณภาพของการเสพสื่อ ไม่ต้องทื่อมะลื่อให้พอเสพได้คุณภาพของการเสพสื่อ ไม่ต้องปรุงต้องปรือตะพึดตะพือไป
ทางเลือกก็คือทางเลือก อย่าไปเสือกเลือกทางมาให้ จริตของโทรทัศน์มายามีกันล้นฟ้าจะหาที่ไหนก็ได้ ดันไปหลงจริตเก่าๆ เอามาเป็นของเรา เอ้า...ก็เราไม่ใช่ กลัวคนดูเขาจะไม่ครื้นเครง ก็เลยบรรเลงหลงเพลงกันใหญ่ รำคาญโทรทัศน์เสรีเป็นทาสกิมมิกกี้จนปวนตับไต กราฟิก กิมมิก แสบๆ สีสันแปลบๆ เปลี่ยนกันเข้าไปฉากหลัง หน้า ผม เสื้อผ้า ขอโทษมันจะบ้าดีไซน์กันใหญ่คอมพิวเตอร์มีกี่โปรแกรม กรูจะเล่นมันให้แห้งซีพียูไป เกมโชว์อะก็ต้องมี แต่ก็ต้องไว้ทีไม่ให้เกมเกินไป ข่าวคราวเหตุการณ์บันเทิงจะให้มาเหลิงเป็นดาวกระจายก็ไม่ได้ แต่ต้องสวมท่าทีแบบนั้นเพราะไม่หยั่งงั้นจะน่าเบื่อไป เนื้อหาก็ไม่อาจกอสสิปเพราะดูมันจะชี้บเกินไป พยายามลากเรื่องเข้าปัญญาเกริ่นไปเกริ่นมาวิกิพีเดียยังอาย เกริ่นแล้วก็ลอยลม หาทางจอดลงประเด็นไม่ได้ แค่เกริ่นมาให้ดูดีแต่ฟังแล้วป้างี้ งงอิ๊บ...อ๋ายย แสบตากราฟิกปั่นป่วน แฟชั่นมวนๆ ที่ไม่ม่วนเท่าไร อยากจะปิดแต่ก็คิดเสียดาย ภาษีมากมายให้กับทางเลือกใหม่ ไอ้ทางเลือกดันไปเลือกทางเก่า งี่ๆ เง่าๆ ก็ไปเอามาใช้ หลงทางซะเองอย่างนี้ สั่งสอนโน่นนี่ แล้วมันเสรียังไง...

คนไทยเราไม่ยอมเครียด สาระหนักเฮด ชั้นรับไม่ได้ ฝึกใจไว้ให้เบาๆ สมองไม่ต้องเหลากันมากก็ได้ เรื่องยากลึกลับซับซ้อนไม่ต้องไปช้อนมาให้ขมใจ ลิ้น ตา หู คอ จมูก ชินแต่กับของที่เขาห่อให้ไม่ห่อก็มองไม่เห็น นานๆ เข้าก็เห็นแต่ห่อเป็นใหญ่ สาระมันเลยเปลี่ยนถ่าย มาสร้างห่อง่ายกว่าเป็นไหนๆ สาระมันเลยไปอยู่ที่ห่อบอดใบ้ไม่พอไม่รู้ว่าห่ออะไร ธุรกรรมงานสร้างสรรค์ห่อเลยเซ็งลี้ฮ้ออย่างน่าพิสมัย ปล่อยสมองให้จมพิศวง มึนๆ งงๆ ว่าอะไรเป็นอะไรห่อนั้นมันคือเนื้อแท้ หรือว่าเนื้อแน่มันอยู่ข้างใน ห่อสร้างมาพาสู่เนื้อหรือว่าพากันเห่อว่าห่อเป็นเนื้อไป ถามว่าเนื้อไม่ต้องการห่อ? ก็ไม่อาจอ้อล้อว่าไม่ต้องก็ได้ เนื้อดีก็ต้องมีห่อ แต่ถ้ามีแต่ห่อแล้วก็เพ้อเจ้อไปแสดงว่ายังไม่ทะลุจริงว่าควรจะห่อเนื้อนั้นแบบไหน ขนาดธรรมะยังน่าวีน อาตมาจำศีลมานานแค่ไหน อาตมาจะเผยแผ่ธรรม ก็ต้องกระทำวรรคทองมอบให้ โหมกระแสให้เป็นเซเลบฯ ขึ้นวกลงเว็บฯเทศน์ท้ายละครไทย เห่อกันจนอาตมาก็หลง จะจำวัดงงๆ เค้าเชิญไปรับรางวัลก็ต้องไป เอ้า...รางวัลมันไม่ใช่ยศถาที่ท่านเทศน์ว่าเป็นของนอกกาย? คนไทยไม่ยอมตั้งคำถาม เห็นเป็นเรื่องทรามลามปามเกินไป ถึงคิดก็ไม่กล้าเฉลย ยอมเป็นจ่าเฉยจะง่ายกว่าไหม เรื่องเยอะยุ่งยิ่ง ขัดแย้ง ชีวิตตะแบงดีกว่า จะอยู่ง่าย ติดตราวรรคทองธรรมะหวังโลกุตตระมากล่อมจิตใจ อนุโมทนา สาธุ ขอให้ท่านบรรลุรางวัลใหญ่ๆ ข้าน้อยคงเข้าไม่ถึง ขอเป็นบัวตึงใต้น้ำต่อไป....

ลวก-ไม่ใช่คำใหม่ แต่เป็นคำประจำไทยกันตั้งแต่เมื่อไร เชื่อมั้ยว่าวัฒนธรรมลวก มันพากะซวกไปถึงการศึกษาไทย เรียนๆ กันพอประมาณ สังสรรค์เดินผ่านพอมีปริญญาได้ จะเรียนจะรู้ให้ลึกจะเรียนกันให้หายคึกไปทำไม ครูบาอาจารย์ต้องทน บีบี ก็อย่าไปบ่น เดี๋ยวเด็กมันหาย สอนเข้มกะให้ถึงแก่น เด็กมันไปแว้นจะสนุกกว่าไหม เป็นครูก็ต้องเอ็ดดู เทนเมนต์ให้หรูถึงจะไปได้ รายละเอียดคิดค้นวิชาการ ความรู้การบ้าน มันไม่สดใส สู้เน้นไปเป็นกรุ๊ปปี้รายละเอียดแม้แต่ขี้ยังไปหาได้ มาเรียนก็เหมือนมาลวก ผิวขาวราวหยวกแต่ข้างในไม่มีอะไร

ลวก-ไม่ใช่คำใหม่ รบกวนท้องไส้จนต้องโวยไป ข้าวแกงก๋วยเตี๋ยวข้างทาง ฝีมือบ้านๆ เมื่อก่อนเคยกินได้ เดี๋ยวนี้นิยมหวานๆ อาศัยถล่มน้ำตาลและผงชูฯเข้าไป แกงหวานเหมือนกันทั้งซอยก๋วยเตี๋ยวก็พลอยเป็นซุปผงรสไก่ ไข่ดาวไข่เจียวเคยโปะ กรอบอร่อยเย็นหน่อยก็พอสู้ไหว วันนี้ดาว-เจียวสูสี หน้าตายู่ยี่เยิ้มมันเข้าไว้ ลวกกันตั้งแต่ข้างทาง ไปจนถึงห้างฯ ก็ลวกกันได้ ข้าวมันไก่ในห้างฯ แสนแห้ง ทุบจนเป็นแผงยังตะแบงมาขาย ไอ้ที่ประดิษฐ์ก็ประดอยเหลือเกิน แกงจืดหมูเกินสักชิ้นก็ไม่ได้ เค้าว่าเป็นสไตล์มินิมัล เห็ด หมู สองก้อน ให้ดูมีสไตล์ อาหารทะเลกินที่ทะเล กุ้งหัวหลุดเค้เก้ทำได้ยังไง กาแฟสด คาปูฯ ลาเต้ เปิดร้านกันให้เท่ทั่วทุกมุมไปกาแฟขม นมก็เย็นชืด มันจะยืดเป็นคาเฟ่กันไปถึงไหน ลวก-รีบแล้วนึกว่าได้ นี่ละลาเต้แกจะกินไหม ลวก-รีบจนลืมฝีมือ พึ่งพาแต่ของซื้อกันอยู่ร่ำไป ข้าวแกงไม่มีผงชูฯ ชีวิตจะหดหู่มากนักหรือไง วันคืนที่มีข้าวแกงอร่อย รสมือเป็นร้อยที่ต่างกันได้ ไม่มีอีกแล้วละมัง พิโธ่พิถัง อนาคตข้าวแกงไทย....

มาร่ำรำพันเพลงด่า เหวี่ยงซ้ายป่ายขวา เอาแต่ด่าเขาอยู่ได้อย่างนี้สิมันน่าด่า ดา ดา ดา ยังด่าไม่พออีกหรือไง
เอช่า เอ๊ช้า ชา ช่า ชา หนอยแม่...

ลงพิมพ์ในนิตยสาร Image September 2011

When Japan shook the world

2011-03-14T05:30:00.000-07:00

สงบ-ไม่นิ่ง

มูราคามิ ในยุคสมัยอันล่องลอยหงอยเหงาและโดดเดี่ยวนี้มีใครไม่รู้จักเขา ในยุคสมัยที่ผู้คนมีสติปัญญาแยกแยะไปได้ถึงมวลอากาศของดาวพลูโต มีใครบ้างที่รู้จักตัวเอง...

ขณะที่เรายืนอยู่บนโลกด้วยแรงดึงดูดที่ทำให้เราติดอยู่บนมัน กำลังอาจลวงเราว่าเรายืนอยู่ มีชีวิตอยู่ สืบเผ่าพันธุ์ของเราอยู่บนพื้นที่อันกว้างใหญ่ไพศาลและหนักแน่นที่ไม่มีวันสั่นคลอน เราอาจจะกำลังหลงไปว่าเรากำลังปักหลักชีวิตของเราอยู่บนโลกที่มีฐานรากอยู่ที่ไหนสักแห่งที่ตรึงมันไว้หนาแน่นที่สุด จนเราไม่รู้สึกแม้แต่ความเคลื่อนไหวของมัน

ความจริงทางวิทยาศาสตร์ได้เปิดความจริงที่ทำให้ความรู้สึกนี้สั่นคลอน ความจริงที่ว่ามีชีวิตหลายล้านชีวิตที่อยู่บนก้อนดินกลมๆที่เคยลุกไหม้แล้วค่อยๆเย็นลง ก้อนดินกลมๆก้อนนี้หมุนไปตามการจัดระบบของพลังที่เรามองไม่เห็นท่ามกลางความเวิ้งว้างที่ไม่มีจุดสิ้นสุด เมื่อเราย่อยภาพความจริงนี้ให้ถึงหน่วยที่เล็กที่สุด เราจะเห็นชีวิตของผู้คนนับล้านแขวนลอยอยู่กลางเวิ้งว้างแห่งอวกาศที่เป็นอนันต์ และเคลื่อนไหวไปตามแรงขับของระบบพลังที่เรามองไม่เห็น จับต้องไม่ได้ แต่กระทบกระเทือนชีวิตเข้าไปถึงข้างใน

หรือนั่นก็คือเหตุผลที่อาจใช้อธิบายความล่องลอยเปล่ากลวงของมนุษย์เราที่ไม่ได้ยึดโยงกับรากใดใด ขณะที่เราเดินอยู่บนโลกนั้นเรากำลังล่องลอยอยู่ในอวกาศ เดินไปกับภายในตัวเราที่ว่างเปล่าเบาโหวง เมื่อก้อนดินกลมๆนั้นสะบัดเข้า เราก็สั่นสะเทือนและแตกหัก ภายใต้ความสงบของก้อนดินก็คือความไหวเพยิบของมันที่ได้เคลื่อนเราไปพบกับความว่างเปล่านั้น

มูราคามิ เป็นผู้เชี่ยวชาญความว่างเปล่านั้นอย่างน้อยที่สุดก็ของโลก พ.ศ.นี้ ทุกความว่างเปล่าที่เขาเล่าถึงกลั่นจนงวดมาด้วยตัวละครที่มีเงื่อนปม บทสนทนาทั้งในคำพูดและในความคิดที่เดินท่องไปในโลกของความว่างเปล่านั้นที่สะท้อนรับกับความจริงในใจคนที่เราไม่อาจอธิบายได้ ด้วยเรื่องราวที่เหมือนเสี้ยวส่วนของชีวิตจริงร่วมสมัยบ้าง บันทึกของร่องรอยของสังคมที่แปรเปลี่ยนบ้าง เป็นเสมือนเรื่องทางสัญลักษณ์ที่มีนัยยะบ้าง หรือแม้แต่เป็นเสี้ยวส่วนของความฝันที่เราเคยมี มูราคามิใช้ทุกองค์ประกอบเล่าถึงความว่างเปล่าในใจเราทุกคนได้อย่างอบอุ่นและอิ่มเอม

After the Quake เป็นเรื่องสั้น 6 เรื่องที่โยงอยู่อย่างบางๆกับโศกนาฏกรรมแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่โกเบเมื่อปี 1995 ในปีเดียวกับการปล่อยก๊าซพิษของลัทธิโอมชินริเกียวในรถไฟใต้ดินที่โตเกียวซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่สั่นสะเทือนความสงบนิ่งที่เคยเป็นสรณะของสังคมญี่ปุ่นตลอดมา ความตายของผู้คนมากมายทั้งจากภัยธรรมชาติและความขัดแย้งกับจารีตที่ได้ก่อตัวขึ้นในสังคมญี่ปุ่น ได้เปิดเปลือกแห่งความสงบนั้นออก ที่แท้ลึกลงไปคือความไม่นิ่งที่กำลังปั่นป่วนไปทั่วถึงข้างในความเป็นตัวตนของมนุษย์ที่นั่น นั่นคือสิ่งที่หายนะสะกิดเตือนให้เราเห็น

โคมูระกลับมาบ้านพบว่าภรรยาของเขานั่งอยู่หน้าจอจ้องดูข่าวเหตุการณ์จากโกเบ 5 วันเต็มๆ ขณะที่เขายังปฏิบัติตัวเป็นสามีที่สมบูรณ์แบบเหมือนเดิมทำงานเต็มที่ไม่มีเล็กมีน้อยที่ไหน ภรรยาทิ้งเขาไปบอกเขาว่า”เธอไม่มีอะไรในตัวที่จะมอบให้ฉันได้เลย”* ในที่สุดโคมูระก็ได้พบกับประสบการณ์ทางความรู้สึกที่ทำให้เขาเข้าใจ ความไม่มีอะไรในตัว

มิยาเกะกับจุงโกะที่เฝ้าก่อกองไฟเพื่อเพ่งมองเข้าไปในเปลวของมัน “เธอก็รู้นี่จุงว่าเปลวไฟสามารถปรากฏเป็นรูปอะไรก็ได้ตามแต่ใจของคนที่เฝ้ามองมันอยู่นั้น ว่าจะมีเรื่องอะไรอยู่บ้าง ถ้าหากเธอมีความรู้สึกเงียบงันบางอย่างอยู่ลึกลึกขณะที่จ้องมองกองไฟ นั่นก็เป็นเพราะมันได้แสดงให้เธอเห็นถึงความรู้สึกเงียบงันลึกลึกในจิตใจเธอ”* มิยาเกะกับชีวิตหนหลังที่โกเบ จุงโกะกับครอบครัวที่จากมา

โยชิยะที่ติดข้องอยู่ในบ่วงที่แม่และคุณทาบาตะผู้นำทางของเขาคล้องไว้ว่าเขาเป็นลูกของพระเจ้า เขาไม่เคยรู้สึกถึงความพิเศษของกำเนิด ไม่เคยคิดว่ามันให้อะไรกับเขา นอกจากความไม่มีพ่อ ไม่มีใครเลย แม้แต่พระเจ้า แม่ของโยชิยะออกไปช่วยโลกและชีวิตที่กำลังแตกทำลายที่โกเบ โยชิยะตามสัญชาตญานไปตามหาพ่อ และเขาได้เต้นรำกับพระเจ้าเมื่อเขาสัมผัสได้ว่า

”หัวใจของเราไม่อาจถูกกัดกร่อน หัวใจคนเราไม่มีรูปทรงที่แน่นอน และไม่ว่าจะเป็นพระเจ้าหรือปีศาจ มนุษย์อย่างเราย่อมสามารถสื่อสารสัมพันธ์ได้ทั้งสองฝ่าย บุตรของพระเจ้าทุกคนล้วนสามารถเต้นรำ”*

ซัทสุกิ เผชิญหน้ากับก้อนหินในตัวของเธอเอง ความหลังที่ฝังจมไว้กับความเกลียดชัง

ที่โกเบคือก้อนหินที่หมอดูชราที่เมืองไทยบอกเธอ “คุณจะต้องกำจัดก้อนหินนี้ออกไป ไม่เช่นนั้นหลังจากคุณเสียชีวิตแล้วถูกเผา ก้อนหินนี้จะยังอยู่”*

จุนเปที่วนเวียนอยู่ข้างๆความรู้สึกดีๆที่เขาไม่อาจพูดออกมาได้และรับเอาเศษเสี้ยวความสุขจากมันการเดินอยู่รอบๆ เด็กน้อยที่จิตใต้สำนึกถูกหลอกหลอนจากมนุษย์แผ่นดินไหวได้รับการปลอบโยนจากเขา แต่เขาเองนั่นแหละที่ต้องการมันที่สุด

และซูเปอร์กบที่กล้าหาญลงไปสู้กับหนอนที่โกรธจนจะทำให้เกิดแผ่นดินไหว ต้องการแค่กำลังใจจากความเชื่อของใครสักคน

ในถ้อยคำของมูราคามิ เขาบอกเราว่าโลกไม่มีตรงกลางขณะกำลังเกิดแผ่นดินไหว มีแต่ก่อนที่มันจะไหวและหลังจากที่มันได้ไหวไปแล้ว เวลาก่อนที่แสนจะสงบและเวลาหลังที่ สั่นสะเทือน ความว่างเปล่าในตัวเราก็เช่นกัน

สาลินี

30 มกราคม 48
คอลัมน์ Bookends นิตยสาร Image

หมายเหตุ * ภาษาไทยสำนวนแปลของคุณคมสัน นันทจิต

Naoshima in my mind

2011-01-02T00:41:00.001-08:00

A free picture collage by Smilebox

Death of a salaryman

2010-10-02T23:12:00.000-07:00

อวสานซาลารี่แมน

After all the highways, and the trains, and the appointments, and the years, you end up worth more dead than alive.*

สุชาติไม่ได้เป็นกรรมกร ทุกๆปีในวันแรงงานเขาอาศัยวันหยุดติดกันในช่วงนั้นไปเที่ยวเมืองนอกเปิดหูเปิดตา บางครั้งบางคราวก็แวะดูงานแฟร์ งานเอ็กซ์โป เผื่อได้ความคิดอะไรใหม่ๆมาใช้ในงานที่ทำอยู่ กลับมาก็ซื้อของที่ระลึกมาฝากเพื่อนร่วมงานและเจ้านายเป็นประจำ น้ำใจที่ช่วยหล่อลื่นให้การทำงานราบรื่น สุชาติไต่อันดับมาตั้งแต่พนักงานฝึกงานจนมาเป็นพนักงานชั่วคราวเป็นพนักงานประจำตอนนี้สุชาติเป็นหัวหน้าทีมย่อยขึ้นตรงกับหัวหน้าแผนก เขารู้ตัวด้วยว่าตำแหน่งไม่เป็นทางการของเขาคือเป็นมือขวาของหัวหน้า

กว่าสุชาติจะมาถึงตรงนี้เราจะเห็นว่าบริษัทตั้งด่านไว้หลายด่านมากกว่าสุชาติจะพิสูจน์ตัวเองจนมาเป็นมือขวา คนเราต้องใช้ความศรัทธาบางอย่างที่จะพาตัวเองมาถึงจุดนี้โดยไม่ว่อกแว่ก ทำตัวให้มีค่านี่แหละคือศรัทธาของสุชาติ ทุ่มเทให้บริษัทก็คือทุ่มเทให้ตัวเอง งานก็คือตัวตนของเขา ตำแหน่งมือขวาเป็นรางวัลสำหรับตัวตนที่พิเศษและความทุ่มเทอย่างพิเศษที่เขามอบให้

ก็แน่ละ ตำแหน่งมือขวามีราคาสุชาติได้รางวัลเลย์ออฟตอนอายุสี่สิบกว่าเพราะเงินเดือนที่เขาไต่อันดับมาตั้งแต่ยี่สิบกว่าอยู่ในร่องเงินเดือนที่ตัดออกแล้วเซฟบริษัทได้เป็นน้ำเป็นเนื้อ ตอนนี้สุชาติมีค่ากับบริษัทมากกว่าถ้าเขาไม่อยู่กับบริษัท

You can't eat the orange and throw the peel away - a man is not a piece of fruit.*

สาธิตป่วยเป็นอะไรยังเป็นความลับดำมืด ไม่มีใครนึกว่าหนุ่มอายุสามสิบต้นต้องพึ่งไม้เท้ายักแย่ยักยันเสียแล้ว ใครที่เคยเจอสาธิตเมื่อก่อนมาเจอตอนนี้ก็อึ้งๆ ไม่กล้าถามว่าเป็นอะไร สาธิตเมื่อก่อนกับวันนี้ต่างกันลิบ สปอร์ตแมนเต็มตัว ไม่ว่าจะสคอวช เทนนิส โบว์ลิ่ง กอล์ฟนั้นเข้าขั้นโปร แต่วันนี้ถือถ้วยกาแฟเดินมาสองก้าวยังหก บันไดที่ไม่มีราวเกาะนี่ขึ้นไม่ได้ต้องใช้พิงกำแพงพาตัวขึ้นมา

สาธิตเพิ่งเปลี่ยนที่ทำงาน ได้เงินเดือนเยอะขึ้น ตำแหน่งก้าวหน้าขึ้น อาการเดินสะเงาะสะแงะของเขาไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรกับสมองและความคิดสร้างสรรค์ที่เขาใช้ในการทำงาน ยิ่งงานโฆษณาที่สาธิตทำมันก็เป็นงานนั่งโต๊ะคิดจะใช้ร่างกายหนักก็แค่นอนดึก ไม่ได้ใช้แรงงานไม่ต้องเคลื่อนไหวมาก

เปลี่ยนที่ทำงานมาไม่กี่เดือนเจ้านายเรียกคุยยื่นข้อเสนอให้หยุดงานใช้วันลาไปรักษาตัวซะ หายแล้วค่อยมาทำงานใหม่ งานยูดีนะลูกค้าก็ชอบยูมากแต่ไอเป็นห่วงสุขภาพยูมากกว่าไปรักษาตัวซะเหอะ อ้อ..แล้วที่บริษัทจะไปเที่ยวประจำปีที่เซี่ยงไฮ้นี่ยูก็ดร็อปไปเถอะนะ อาการยูน่าเป็นห่วงจริงๆ สาธิตไม่อาจจะบอกกับเจ้านายได้ว่าโรคของเขาไม่มีวันหายมีแต่จะทรงอยู่อย่างนี้ โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรง ซึ่งบรรดาหมอทั้งหลายก็ลงความเห็นว่าสาเหตุคือความเครียดจากงานที่ทุ่มเทหมกหมุ่นอยู่นั่นแหละ

สาธิตเข้าใจดีว่านั่นคือการเตือนยื่นซองขาว เขายิ่งทำงานหนักขึ้นอยากพิสูจน์ให้เห็นว่าเขาทำงานได้ดี ถึงอย่างไรอาการของเขาก็ไม่ดีไปกว่านี้ เขาต้องสู้ที่จะอยู่ในงานนี้ให้ได้ และการทุ่มเทมากขึ้นเท่านั้นคือทางสู้ของเขา ที่หมอพูดก็ถูก วันนี้อาการสาธิตยิ่งหนักขึ้นมันกลายเป็นมรดที่งานทิ้งไว้ให้ เงินชดเชยการไล่ออกคือก้อนสุดท้ายของการรักษาตัว แน่นอน..บริษัทยังคงอยู่ได้ต่อไปด้วยงานดีๆที่สาธิตทิ้งไว้ให้

I realized what a ridiculous lie my whole life has been.*

นาครรู้ว่าเขาผิดศีลข้อมุสาทุกวันที่เขาเดินทางไปทำงาน จะว่าไปก็ไม่น่าจะเรียกว่าไปนั่งที่ทำงานตั้งแต่เก้าโมงเช้าถึงห้าโมงเย็นมากกว่า เพราะนั่นคือสิ่งที่เขาทำไม่ใช่งานออกแบบโฆษณาในตำแหน่งที่เขารับผิดชอบอยู่ ตำแหน่งที่ติดตัวมาตั้งแต่เจ้านายคนก่อนพอผลัดแผ่นดินเปลี่ยนเจ้านายโยกย้ายมาใหม่จากต่างประเทศ นาครผู้ซึ่งตกค้างมาจากทีมเจ้านายเก่าก็ยังคงอยู่ในตำแหน่งเดิมแต่งานทั้งหลายที่ควรจะได้ทำให้เป็นผลงานในแผ่นดินใหม่นั้นถูกดึงไปให้เจ้านายใหม่ทำเพราะไอ้เจ้านายใหม่นี่มันก็ต้องการสร้างผลงานสร้างเครดิตสะสมบารมีของมันในตำแหน่งใหม่ อยู่ในฐานะจำเป็นที่ต้องพิสูจน์ตัวเองว่ารอดไม่รอดเหมือนกัน

เจ้านายใหม่ของนาครเลยดูดงานไปทำหมดปล่อยให้นาครนั่งหมุนดินสอเล่นฟังไอพอดไปทั้งวัน

อันบรรดางานที่เจ้านายใหม่ได้ดูดไปทำนั้นเป็นงานที่นาครทำมาตลอดลูกค้าก็พอใจผลงานของนาครเป็นอันดีความสัมพันธ์ก็ราบรื่น ทำไมนาครจะไม่รู้ว่าไอ้ที่เจ้านายใหม่หวงก้างงานอย่างนี้ก็เป็นการส่งสัญญานว่าไอไม่ต้องการยู ทำไมยูจะยังมาอยู่เป็นจระเข้ขวางคลองไม่ลาออกไปพร้อมๆกับทีมเจ้านายเก่าของยูซะ ทำไมนาครจะไม่รู้ว่าเจ้านายใหม่กำลังล้างบางและบีบให้เขาลาออก มุขนี้ซาลารี่แมนรู้ทัน

พอโดนมุขนี้เข้านาครก็ตั้งหลักรับ พยายามแล้วที่ยอมรับและเดินตามแนวทางใหม่ของเจ้านายใหม่

จริงๆแล้วนาครก็ไม่ได้ต้านทานอะไรแต่แรกและพร้อมที่จะร่วมมือและทำงานที่ตัวเองทำได้ พอดีนาครอาจจะทำได้ดีเกินไปจนเกินหน้าเกินตาเจ้านายที่กำลังต้องการหน้าตาของตัวเอง นาครก็เลยต้องตั้งรับมุขนี้ใหม่ หวังพึ่งไปทางลูกค้าที่เขาเคยสร้างผลงานให้ก็ไม่เวิร์ค ลูกค้าเจอระดับเจ้านายมาดูแลก็กระดี๊กระด๊าไปไม่เรียกหานาคร การณ์ที่จะหวังให้ลูกค้ามาถ่วงน้ำหนักเป็นอันตกไป

นาครก็เลยมานั่งโกหกตัวเองอยู่อย่างนี้ มันเป็นกลยุทธ์ที่อาศัยความวางเฉยสุดๆ ข่มใจให้ยอมรับความอยุติธรรมที่เกิดกับตัว ด้วยความทู่ซี้สถานเดียว ถ้าตอบโต้ไม่ได้ก็ขวางคอไปอย่างนี้แหละ ไม่ให้งานก็ไม่ต้องทำ นั่งเฉยๆให้เห็นๆ รับงานเล็กๆที่เจ้านายไม่สนทำไปพอไม่ให้จับผิดได้ ทนโกหกตัวเองไปเรื่อยๆรอเวลาที่บริษัทจะให้ออกได้เงินก้อนชดเชยซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่เป็นจริงที่สุดในชีวิตแล้วตอนนี้ จะเป็นไรไปที่โกหกตัวเอง ยังไงๆเครดิตการงาน คุณค่าของคนทำงาน มันก็เป็นเรื่องสมมติ วันหนึ่งว่าดีบริษัทจำเป็นต้องมีคุณ อีกวันอีกคนก็บอกว่าไม่ต้องมีแล้ว คุณไม่มีค่าอะไร งานของคุณก็ไม่ดี มันก็เรื่องโกหกอยู่แล้วตั้งแต่ต้น จะจบเรื่องก็ต้องยื้อให้ได้ของจริงในมือบ้าง

A small man can be just as exhausted as a great man.*

มานะย้ายมาทำงานที่นี่มาห้าปีกว่าแล้ว ตอนย้ายมาจากที่ทำงานเก่าเป็นจังหวะหนีตายเหมือนกัน ออฟฟิศเล็กๆกำลังจะปิดตัวลงใครๆก็ต่างตะกายหางานทำใหม่กัน เพื่อนๆยังรู้สึกว่ามานะจังหวะดีได้ทำงานในบริษัทใหญ่ที่ดูมั่นคงมากกว่าออฟฟิศห้องแถวที่เคยอยู่กัน ความที่มาที่ใหม่นี้แบบหนีตายเขาให้อะไรก็ต้องเอา มานะยังจำได้ว่าหัวหน้างานที่รับเขาบอกว่าเขามาจากบริษัทเล็กๆอาจจะมีตำแหน่งใหญ่แต่ที่นี่เขาเป็นได้แค่หางราชสีห์ ตำแหน่งลดลงเงินเดือนลดลงไปตามความรับผิดชอบ วันนั้นมานะรู้สึกว่าแค่นี้ก็ดีเกินพอ มานะตั้งใจเริ่มต้นใหม่แม้ว่าจะถอยหลังไปสองสามก้าว ตั้งใจมากๆทุ่มเทมากๆ เส้นทางก้าวหน้ายังมีอีกยาวไกล

มานะทำได้พักหนึ่งหัวหน้ากลุ่มงานของเขาก็ลาออกไปเพราะได้ Offer ที่ดีกว่าที่อื่น บรรดางานทั้งหลายในกลุ่มงานนั้นก็ตกอยู่กับลูกน้องที่ยังอยู่ซึ่งก็รวมมานะอยู่ด้วย มานะกับเพื่อนๆร่วมทีมก็กอดคอกันรับหน้าเสื่อต่อไป ประสบการณ์ของมานะและเพื่อนร่วมทีมรวมกันจะว่าไปก็ยังไม่แน่นพอที่จะรับงานระดับหัวหน้าแต่ทำไงได้ The show must go on มานะและเพื่อนร่วมทีมก็ต้องออกเล่นเวทีใหญ่ตามสถานการณ์พาไป กระพร่องกระแพร่งไปบ้างตามทางแต่อาศัยกอดคอกันแน่นดีก็พอช่วยๆกันไปได้

ความแน่นอนคือความไม่แน่นอนนั้นไม่ใช่เป็นวาทะที่อำกันเล่นๆ สักพักเพื่อนร่วมทีมที่กอดคอกันก็ไม่ไหวต่างก็แยกย้ายไปเล่นตามบทเล็กๆของตัวที่เวทีอื่นบริษัทอื่น ลึกๆก็บ่นๆกันว่ารับบทใหญ่ไม่ไหวว่ะ

ขอไปเล่นตามบททีละนิดๆที่อื่นดีกว่า เหลือมานะอยู่คนเดียวโดดๆ มานะมุ่งทำต่อไปด้วยทัศนะที่ว่าทำดีที่สุดตามความสามารถของเราก็แล้วกัน ตอนนี้ยังเข็ดการย้ายงานอยู่ แต่หันไปรอบตัวก็มีเขาอยู่คนเดียวนี่แหละที่ต้องรับงานทั้งใหญ่ทั้งเล็กทั้งหมดที่มีอยู่

สภาพแวดล้อมนี้อยู่กับมานะเป็นปี เห็นได้ชัดเลยว่ามานะบักโกรกแค่ไหนช่วงนั้น เพื่อนฝรั่งที่เคยทำงานด้วยกันได้ฟังสถานการณ์ของมานะมันยังว่า You stretch yourself too thin รีดตัวเองจนบางเกินไป แต่มานะว่าทำงานหนักดีกว่าบริษัทก็คงจะเห็นว่าเขายืนครบยกในเวลาที่บริษัทขาดคน ช่วงเวลาปีหนึ่งที่เขายืนหยัดอยู่นั้นความพยายามของเขาก็ไม่อาจอุ้มงานให้สมบูรณ์ไปซะทุกชิ้น แล้วนั่นแหละคือมีดที่กลับมาแทงหลังมานะซาลารี่แมนระดับดาวทอง

มานะคนตัวเล็กๆที่จับพลัดจับผลูมาทำงานของคนตัวใหญ่ๆ ข้อผิดพลาดตกหล่นทั้งหลายก็มาจากในปีหนึ่งนั้นก็ต้องมาจากคนทำ ก็ใครล่ะคนตัวเล็กๆที่ชื่อมานะไง บิงโก ! มานะได้รางวัลยืนครบยกเป็นซองขาวที่ไม่มีค่าชดเชย ในจดหมายชี้แจงข้อบกพร่องความผิดพลาดมากมายที่เขาทำให้บริษัทเสียผลประโยชน์

อวสานของซาลารี่แมนวันนี้ยังไม่อวสาน อาจจะเป็นแค่บทแรก...

สาลินี

พิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร Image มีนาคม 2552

* จากบทละครเรื่อง Death of a salesman โดย Arthur Miller

Mom's heritage

2010-08-28T23:00:00.000-07:00

โคลนนิ่ง

ฉันเห็นผู้หญิงกลางคนดูจากผมสีขาวแซมและริ้วรอยที่ปลายตาคะเนได้ว่าอายุใกล้วัยทองเข้าไปทุกที
ต้นแขนกว้าง ๆ สะสมเนื้อนิ่ม ๆ ใกล้จะเยิบยาบ หน้าท้องส่วนล่างที่ถูกปั๊มย้ำรอยจากการพยุงลูกในท้องมาไม่ต่ำกว่า ๓ คน คล้อยเป็นรูปตัว C เมื่อเธอหันข้างให้กระจก ผิวต้นขา และแก้มก้นขรุขระราวผิวส้ม

เธอทำให้ฉันนึกถึงใครคนหนึ่งที่ฉันเคยแอบมองในชุดว่ายน้ำที่ชายหาดบางแสน ตอนที่เธอพาฉันไปลอยห่วงยางโต้คลื่น ตอนนั้นรู้สึกว่ามันทั้งดูน่ารักและน่าเกลียด มันหยุ่น ๆ เยิบ ๆ แต่มันก็นิ่ม ๆ ดึ๋ง ๆ ดี

แล้วฉันก็พบว่าเธอมาปรากฎตัวอยู่ตรงหน้า ขณะที่ฉันส่องกระจก เธอมาปรากฎอยู่ในตัวฉันเอง

ฉันก็ยังรู้สึกว่าภาพที่เห็นมันทั้งน่ารักและน่าเกลียด แต่คราวนี้ไม่ใช่ในฐานะคนนอก แต่ในฐานะเจ้าของ

นั่นอาจเป็นจุดเริ่มที่ทำให้ฉันมองเห็นแม่ในตัวฉันเองวันเวลาที่ผ่านมากับแม่ทั้งในวัยเด็กและวัยรุ่น แม่ไม่เคยเป็นต้นแบบของฉัน ไม่เคยเลยสักครั้งที่ฉันจะเห็นแม่เป็นฮีโร่ในดวงใจ เป็นแรงบันดาลใจให้กับฉัน
บางทีฉันยังยอมรับกับตัวเองเลยว่า ถึงแม้แม่จะเป็นแม่ฉัน แต่ฉันก็ไม่อยากเหมือนแม่ ไม่ยอมเหมือนแม่เด็ดขาด

ฉันเคยเบื่อหน่ายที่แม่ต้องคอยสั่งการกำกับฉันซะทุกขั้นตอนในชีวิตประจำวันราวกับฉันไม่เคยรู้ว่าจะทำยังไงซ้ำ ๆ ซาก ๆ

“พรมผ้าอย่าให้โชกนักสิ นี่พรมผ้านะ ไม่ใช่ซักผ้า แล้วม้วนน่ะให้มันแน่น ๆ หน่อย
"เชิร์ตน่ะรีดสายกับคอปกก่อนนะ ทับหลาย ๆ ครั้งหน่อย อย่าชุ่ย”
“เก็บเศษข้าวหล่น ๆ บนโต๊ะก่อน เห็นมั๊ยล่ะน่ะ เอ้า.....ตาเอาแต่มองทีวี ข้าวเป็นงูมันก็กัดเอาแล้ว หูก็เลยพลอยเป็นหูกระทะไปด้วย พูดอะไรไม่มีได้ยินกันละ
"เอาฟองน้ำชุบน้ำมาเช็ดก่อน เดี๋ยวค่อยเอาผ้าแห้งมาเช็ด...ผ้าขี้ริ้วถูบ้านน่ะเอามือจับถู ไม่ใช่เอาเท้าเขี่ย ๆ เช็ดมันหยาบรู้มั้ย”
“เอ้า---ใครล้างชามแล้วไม่เช็ดอ่าง นี่พูดจนปากจะฉีกไปถึงหูแล้ว”

ที่สอดแทรกโต้ตอบอยู่กับถ้อยคำซ้ำซากเหล่านี้ ก็เป็นเสียงฉันเองบ้าง พี่สาวบ้าง ที่ไม่เคยจะอารมณ์ดีกับอาการสั่งการของแม่ พี่สาวฉันเขาก็จะรีบ ๆ ทำรีบ ๆ ไป (ให้พ้น) ฉันก็เหมือนกัน แต่อดจะโต้ตอบประเภทกวนโมโหไม่ได้

“โอ๊ย...ครั้งที่ร้อยห้าสิบแล้วแม่” ในใจรู้สึกนักหนาว่ากะอีแค่เช็ดโต๊ะกินข้าว รีดผ้าแค่เนี้ยนะ จะอะไรกันนักกันหนา แม่ทำยังกะจะเชิดชูงานบ้านให้เป็นงานศิลปะอันแสนจะประณีตบรรจงยังงั้นแหละ

หลายครั้งที่ฉันและพี่สาวโต้ตอบไปด้วยอาการหยาบคายของเด็กวัยรุ่น
“รู้แล้วน่า แม่ไม่เบื่อพูดบ้างรึไง”
“เออ”
แล้วบางทีก็กระแทกกระทั้นโครมคราม

ในความรู้สึกนั้น ในการแสดงออกนั้น ฉันไม่เคยรู้สึกเลยว่าแม่กำลังทำสิ่งอะไรที่ยิ่งใหญ่ ฉันกลับดูถูกมันด้วยซ้ำ
ฉันกลับสัญญากับตัวเองว่าฉันจะไม่มีวันเป็นอย่างแม่ ทำอย่างแม่ ขี้บ่น ขี้ดักคออย่างแม่ ฉันจะสอนลูกฉันด้วยเหตุด้วยผล แล้วเขาก็จะรู้ว่าเขาต้องทำอะไร ฉันจะไม่ไปตามหายใจรดต้นคอเขาอย่างแม่เด็ดขาด-ไม่มีทาง

วันนี้...ฉันเห็นแม่ในตัวฉันเอง ฉันได้ยินเสียงแม่ด้วย ใช่...จากปากของฉันเอง

“ต้น-ลูกเลิกเล่นเกมไปแปรงฟันได้รึยัง นี่ปากแม่จะฉีกไปถึงใบหูแล้วนะ
“ตาม-อึเสร็จแล้วล้างก้นเช็ดด้วยกระดาษด้วยนะ อย่าลืมชักโครกอีกล่ะ จะต้องให้แม่ตามล้างตามเช็ดกันไปจนเป็นสาวมั้ยเนี่ย”
“ตวง-แม่บอกกี่ครั้งแล้วช้อนชงไมโลเสร็จแล้วกรุณา ไปล้างเลยทันที ไม่ใช่วางแห้งเกรอะไว้ให้มดหามบนโต๊ะ
"เออ...พ่อลูกพอกัน พ่อช้อนกาแฟ ลูกช้อนไมโล แม่ก็เก็บไปสิ”

เสียงของแม่ที่ฉันได้ยินจากปากของฉันเองนี้ มันทั้งน่ารักและน่าเกลียด ไม่ต่างจากเซลลูไลท์ที่ฉันเริ่มสะสมเอาไว้เหมือนแม่เมื่อท่านวัยกลางคน มันดูเหมือนเป็นสิ่งที่เราไม่ต้องการ แต่มันมาเองกับวัย จะเอาออกไปก็ยาก เห็นท่าจะต้องถึงกับศัลยกรรมกัน ครีมบรรเทายังไงก็เอาไม่อยู่

ฉันว่าแม่ก็คงมีเหตุผลกับคำสั่งการซ้ำซากของท่านและก็คงมีอารมณ์ในการประชดประเทียดเสียดสีไปตามลีลาของท่าน บางทีฉันก็นึกขอบคุณถ้อยคำเหล่านั้นที่คอยกำกับฉันอยู่ในใต้จิตสำนึกเสมอเวลาจะทำอะไรไปชุ่ย ๆ แต่มันก็ไม่เป็นเหตุผลที่ฉันจะโคลนนิ่งท่าทีนี้มาจากแม่

ฉันขอโคลนนิ่งแต่ความประณีตพิถีพิถันในการเลี้ยงดูลูกแค่สักครึ่งของท่านก็พอใจแล้ว
ส่วนไอ้เรื่องที่ฉันรับมาเต็ม ๆ แบบนี้เอาคืนไปก่อน ยังดีที่ลูก ๆ ฉันมันแค่รับปากเอือม ๆ

* ลงพิมพ์ในนิตยสารพลอยแกมเพชรปี 2547 รวมเล่มในหนังสือพ่อแม่พันธุ์ใหม่ สำนักพิมพ์ศรีสารา และ มอม กะ แดด โดยสำนักพิมพ์รักลูก

Reaching Imagine

2010-08-28T22:35:00.000-07:00

* ผลงานกราฟฟิกไทยของ โรจน์ สยามรวย

ไปให้ถึง Imagine

.......อยากเห็นคนไทยรักกันได้อย่างเดิม...Yes! We can. Together we can...นี่คือปณิธานที่หาญมุ่ง หมายผดุง ยุติธรรม์อันสดใส ถึงทนทุกข์ทรมาณนานเท่าไร ยังมั่นใจรักชาติองอาจครัน...I [heart] BKK คืนกรุงเทพฯด้วยมือเรา... เราจะเปลี่ยนประเทศไทยได้อย่างไร? เปลี่ยนที่ใจ เปลี่ยนที่ตัวเรา...คนไทยเท่านั้นที่ทำให้สังคมไทยน่าอยู่...แม้ว่าเมล็ดพันธุ์นี้นั้นจะมาจากไหน แต่ว่ากิ่งก้านใบก็เติบโตใหญ่ในแผ่นดินนี้..เป็นคนไทยรึเปล่า ?...เราเป็นคนไทยมั้ง? ( ยิ้มๆ เอียงคอ) ไม่เป็นไร...ไม่เป็นไรค่ะ (นัยยะว่าสบายๆ น่ารักๆ)...ขอความสุขของเรา จงคืนกลับมา ขอความสุข รอยยิ้ม ที่เคยเหลือเฟือคืน น้ำใจที่แน่นหนัก คืนความรักที่จุนเจือ กลับมาเป็นเมืองไทยสงบดังเดิม...ด้วยแรงที่มี ด้วยความรักที่มี ด้วยหัวใจคนไทยที่มีหัวใจที่รวมเป็นไทย ความคิดกับความรักต้องพักแยกกันไว้ คิดต่างกันได้แต่ไม่ทำร้ายกัน...เพราะที่นี่คือบ้านของพ่อ ที่นี่คือแผ่นดินของพ่อ...สาบานว่าไม่เสียใจ เสียใครไม่เท่าเสียเธอ จะยอมให้ใครมาทำร้ายเธอเป็นไปได้ไง แม้ตายก็ต้องยอม...บ้านเรามีท้องฟ้า มีสายน้ำ มีภูเขา มีต้นไม้ แล้วเราจะอยู่อย่างไร ถ้าไม่มีอะไรเหลือเลย...

ช่วงเวลาที่ผ่านมาน่าจะเป็นช่วงเวลาที่วรรคทอง วาทกรรม คำคมคำขวัญสารพันปลุกปลอบสร้างแรงบันดาลใจให้เลือดรักชาติพลุ่งพล่านทั้งหลายทะลักทะลายมากที่สุดแล้ว ทั้งที่ได้รับการสร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่และที่นำเอาวาทะคลาสสิคในบริบทอื่นมาตีความในบริบทใหม่ บริบทที่แวดล้อมด้วยอากาศของยุคสมัยที่เรากำลังหายใจเอาเขม่าควันจากยางรถยนต์ไหม้ ด้วยอุณภูมิเพลิงร้อนแรงที่เผาผลาญแลนด์มาร์คใจกลางกรุงเทพฯ ด้วยอุณหภูมิร้อนวาบรุนแรงที่ลามเลียถึงใบหน้า ก้น และใจของเรา ด้วยรอยแยกที่แตกลึกจนมองไม่เห็นก้นเหวแห่งความเสื่อม ซึ่งเราจะเห็นได้เมื่อเรามีสติ เมื่อเรานิ่ง อย่างที่ท่านว.วชิรเมธี ได้ปรารภไว้ในวรรคทองวรรคหนึ่งของท่าน

แต่อะไรล่ะ ? ที่ทำให้วรรคทองเหล่านี้มีความหมาย

มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ สาธุคุณที่อุทิศเพื่อการต่อต้านการเหยียดผิวกับสุนทรพจน์
I have a dream… I have a dream that my four children will one day live in a nation where they will not be judged by the color of their skin but by the content of their character. I have a dream today ในการเดินขบวนครั้งใหญ่สู่วอชิงตันในปี 1963 นำไปสู่การออกกฎหมายที่ให้ความเท่าเทียมกันต่อคนผิวดำ ที่ถูกเหยียดและกีดกันมาตลอดประวัติศาสตร์ของอเมริกา มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ถูกลอบสังหารในปี 1968

ทุกครั้งที่คุณเห็นความอยุติธรรมแล้วตัวสั่น คุณก็เป็นเพื่อนกับผมได้ วาทะของ เช กูวาร่า ที่เป็นแก่นแกนของขบวนการ Zapatista ที่ต่อสู้ด้วยสงครามกองโจรในอเมริกาใต้ เช กูวาร่ามีอาชีพเป็นหมอจากครอบครัวที่มีฐานะ เขาและเพื่อนท่องเที่ยวไปในอเมริกาใต้ด้วยมอเตอร์ไซค์ จิตใจที่อ่อนโยนทำให้เขาเป็นหนึ่งเดียวกับคนจน ด้วยอุดมการณ์สังคมนิยมเขาเข้าร่วมรบกับกองโจรเพื่อเปลี่ยนแปลงอเมริกาใต้ด้วยมือของเขาเอง ผลพวงจาก เช และเพื่อนร่วมขบวนการประเทศคิวบาและประเทศอเมริกาใต้อื่นๆเป็นอิสระจากการครอบงำของสหรัฐอเมริกา ฟิเดล คาสโตรและฮิวโก้ ชาเวส ยังเป็นหอกข้างแคร่อเมริกาอยู่ทุกวันนี้

สุนทรพจน์คมคายของโอบาม่า CHANGE Yes we can ปลุกเร้าความเปลี่ยนแปลงในอเมริกานำไปสู่การชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งประวัติศาสตร์ โอบาม่าขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีผิวดำคนแรกของสหรัฐอเมริกา ประเทศที่ถึงแม้คำประกาศและอิสรภาพในปี 1776 เขียนไว้ว่า All men are created equal สหรัฐอเมริกาก็ยังคงมีการต่อสู้เพื่อเรียกร้องให้เปลี่ยนแปลงความไม่เท่าเทียมมาตั้งแต่นั้นจวบจนกระทั่งวันที่โอบาม่าเข้ารับตำแหน่ง

เราคือความเปลี่ยนแปลงที่เราต้องการเห็น วาทะของมหาตมะ คานธีผู้ยึดแนวทางสันติ อหิงสา ในการต่อสู้เพื่อเรียกร้องอิสรภาพจากอังกฤษที่เป็นเจ้าอาณานิคมของประเทศอินเดียในสมัยนั้น สัตยานุเคราะห์ อารยะขัดขืนที่คานธีปฏิบัติ ความเป็นปัญญาชนชาวอินเดียที่ได้รับการศึกษาสูงจากต่างประเทศที่ปฏิเสธสิ่งที่ตะวันตกยกย่องว่าเป็นอารยธรรม การเดินเท้า The Salt March ในปี 1930 ที่มีผู้เข้าร่วมมากมายให้น้ำหนักกับวาทะนี้ที่คานธีนั่นเองคือความเปลี่ยนแปลง

สิ่งเดียวที่เราควรกลัวคือความกลัว แฟรงคลิน ดี. รูสเวลท์ สุนทรพจน์ในพิธีสาบานตนรับตำแหน่งของประธานาธิบดี แฟรงคลิน ดี. รูสเวลท์ ในปี 1933 ปีที่อเมริกาเผชิญกับเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ที่เรียกว่า Great depression ท่ามกลางสภาวะสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่กำลังมาคุ ว่ากันว่าสุนทรพจน์นี้มีอิทธิพลปลุกปลอบให้คนอเมริกันมีกำลังใจและกล้าลุกขึ้นสู้และไม่ท้อถอยกับปัญหาที่เผชิญอยู่ร่วมกันทั้งชาติ ความเป็นปึกแผ่นในความกล้าครั้งนั้นของคนอเมริกันก็เป็นฐานที่ดีให้กับแผนการปฏิรูปเศรษฐกิจและสังคมครั้งสำคัญของรูสเวลท์คือ New Deal ที่พาคนอเมริกันผ่านวันเวลานั้นมาได้

ถ้ายังมีความฝันถึงอาฟริกาใต้อันสวยงาม ก็มีเส้นทางที่จะไปถึง เส้นทางสองเส้นนั้นชื่อคุณธรรมและการให้อภัย เนลสัน แมนเดลากล่าววาทะนี้ในช่วงเวลาหนึ่งของการถูกจองจำอันยาวนานถึง 27 ปีในฐานะนักโทษของรัฐจากการต่อต้านการเหยียดผิว Apartheid ที่เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางในอาฟริกาใต้ การถูกจองจำอย่างไม่เป็นธรรมของเขาเป็นข้อเรียกร้องในตัวของมันเองที่มีน้ำหนักอย่างยิ่ง หากแต่สิ่งที่เขาทำเมื่อมีโอกาสออกจากคุกคือการแสวงหาความปรองดองในชาติไม่ใช่ความเกลียดชังและการแก้แค้น แมนเดลาได้รับยกย่องว่าเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการประสานและเจรจาอันยาวนานจนอาฟริกาใต้ก้าวมาสู่จุดที่สมานกันได้โดยไม่มีความรุนแรง นั่นแหละความหมายยิ่งใหญ่และสวยงามราวกับอาฟริกาของวาทะนี้

“ให้พวกเขากินเค้กแทนสิ” มารี อังตัวแนตต์ พระมเหสีของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ถูกอ้างว่ากล่าวคำพูดนี้เมื่อเกิดการข้าวยากหมากแพงในประเทศฝรั่งเศสจนไม่มีแม้แต่แป้งจะทำขนมปัง ในขณะที่ราชสำนักฟุ้งเฟ้อฟุ่มเฟือยอยู่กับชีวิตสุขสำราญงานเต้นรำ เซ็กส์ งานเลี้ยงในพระราชวังแวร์ซายส์อันหรูหรา ประชาชนเดินขบวนไปตามถนนส่งเสียงตะโกนขอ ”ขนมปัง ขนมปัง” ว่ากันว่าจอง จาค รุสโซนักปรัชญาสังคมที่มีบทบาททางความคิดต่อการปฏิวัติฝรั่งเศสในปี 1783 หยิบยกวาทะนี้โดยกล่าวว่าเจ้าหญิงคนหนึ่งพูดเพื่อชี้ให้เห็นถึงความเหลวแหลกของราชสำนัก แต่บริบทนี้ก็เข้าปากมารีอังตัวแนตต์ แห่งราชสำนักที่ห่างเหินความทุกข์ยากของประชาชนเต็มที ไม่ว่ารุสโซจะบิดเบือนหรือไม่ วาทะนี้ก็จุดชนวนส่งให้กระแสแห่งความเปลี่ยนแปลงที่หลากไหลมาอยู่แล้วในฝรั่งเศสเวลานั้นไหลบ่าอย่างมิอาจหยุดยั้งได้

อะไรทำให้วาทะเหล่านี้มีพลังของการเปลี่ยนแปลง ถ้าไม่ใช่มนุษย์ผู้กล่าวคือผู้เปลี่ยนแปลง ไม่มีใครปฏิเสธความฝันอันแสนงาม เป้าหมายอันเป็นแรงบันดาลใจที่จะไปให้ถึง ความสุข สงบ สันติภาพ เสรีภาพ และภราดรภาพ ไปให้ถึงภาวะในวาทะของจอห์น เลนนอน Imagine there’s no country. It isn’t hard to do. Nothing to kill or die for and no religion too. Imagine all the people living for today...You may say I’m a dreamer, but I’m not the only one. I hope someday you’ll join us and the world will live as one.

แต่เราต้องไม่หลงว่าอุดมคติสวยงามคือมายาที่เราเสพและพึงมอบใจให้มันปลอบโยน วาทะที่จะพาเราหลุดพ้นจากมายานี้คือ ทุกข์ สมุหทัย นิโรธ มรรค กล่าวมาแล้วกว่า 2553 ปีโดยนักปรัชญายิ่งใหญ่ผู้เปลี่ยนแปลงโลกจากการปลุกให้มนุษย์รู้ตื่นด้วยปัญญา นามว่าพระพุทธเจ้า

สาลินี 31-05-10

* ลงพิมพ์ในนิตยสาร Image เดือนสิงหาคม 2553

Unoriginal original

2010-07-19T20:05:00.000-07:00

กลยุทธ์การตลาด: อนิจจังไม่เที่ยง

ป้าวิไลมีฝีมือทำต้มยำกุ้งระดับแซ่บเหนือชั้น ต้มยำกุ้งหม้อนึงของแกใส่เครื่องเคราชั้นดีครบครัน ไม่ต้องพึ่งซุปก้อนปลอมๆให้เสียทั้งเชิงเสียทั้งรส ชาวบ้านร้านช่องก็ซดต้มยำของแกมานานปีจนลิ้นรับรสว่ามาตรฐานต้มยำกุ้งรสดีแบบไทยแท้ๆนั้นเป็นดังนี้

ส่งผลไปถึงความภาคภูมิใจในรสชาติไทยๆที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเฉพาะแบบ ถ้ากินแล้วไม่เหงื่อแตกพลั่กล่ะก็ ไม่ใช่ต้มยำกุ้งชั้นดีของป้าวิไล

แถมยังก่อให้เกิดความเข้าอกเข้าใจระหว่างผู้กินต้มยำกุ้งด้วยกันด้วย ก็ใครล่ะจะเข้าถึงความทรมานอันสุนทรีของการกินต้มยำกุ้งแบบไทยๆได้ถ้าไม่ใช่คนไทยด้วยกันเอง

คนที่อยู่นอกวงแหยแฝ่นกับรสชาติสบายปากลำบาก ( Toud! ) เช่นนี้ไม่มีวัน get

ผลิตภัณฑ์ของป้าวิไลและผู้บริโภคของแกก็เข้าล็อกกันพอดี คนที่เดินทางมาซดต้มยำกุ้งของแกก็มั่นใจว่าจะได้กินต้มยำกุ้งรสมาตรฐานไทย กินแล้วก็พึงพอใจที่ป้าวิไลไม่มีการประนีประนอมทางรสชาติ ป้าวิไลก็ทำการปรุงผลิตภัณฑ์ต่อไปตามมาตรฐาน

ถึงจะมีป้าวิมล ป้าวิเวียน ป้าวิภา ออกมาแข่งขันกันอีกหลายเจ้า ป้าวิไลแกก็ถือว่าเป็นทางเลือกของรสชาติ

เรื่องของรสชาตินี้หม้อใครหม้อมันแล้วแต่ลิ้นจะเลือก

ป้าวิไลแกก็ไม่ได้ไปทำการตลาดข่มขู่คู่แข่งแต่อย่างใด ถือว่าแบ่งมาร์เก็ตแชร์กันไป เพราะล้วนแล้วแต่รายเล็กรายน้อยกันทั้งนั้น

และแล้ววันหนึ่งกงล้อแห่งโลกาภิวัตน์ก็หมุนมาถึงร้านต้มยำกุ้งป้าวิไล

เฮนรี่ นักท่องเที่ยวฝรั่งหัวแดงมาตามโพยใน โลนลี่ แพลนเน็ต หาร้านป้าวิไลจนเจอ เขาปรารถนาประสบการณ์แห่งรสชาตินี้มาก It’s a must do A-list in the city of Bangkok เฮนรี่โพสท์ลง Blog ของเขา นักท่องเที่ยวหลั่งไหลมาเหงื่อแตกพลั่กน้ำหูน้ำตาไหลอยู่หน้าหม้อต้มยำกุ้งของป้าวิไล มากกว่าครึ่งพ่ายแพ้กลับไปเพราะทนพิษของมันไม่ไหว ก็คงอาการเดียวกับพวกกะเหรี่ยงอย่างเราทนพิษเลี่ยน เนยนม ชีส วิปครีม ไม่ได้นั่นแหละ

ป้าวิไลไม่ได้เดือดร้อนอะไรกับลูกค้าฝรั่งที่ไม่อาจต้านทานรสมือของเธอได้ “ ไม่เผ็ดระดับนี้ก็ไปต้องกินต้มข่าไก่ไม่ใช่ต้มยำกุ้ง” เธอว่าเหมือนแฝงนัยยะว่ามาตรฐาน เอกลักษณ์นั้นไม่มีการประนีประนอม การประนีประนอมก็มีแต่จะเลื่อนชั้นเราสู่มาตรฐานที่ย่อหย่อนกว่า

ป้าวิไลก็ต้มยำกุ้งของแกต่อไป ลูกค้าชาวไทยมากมายก็แวะเวียนเข้ามาเหงื่อแตกกันเรื่อยไปไม่ขาดสาย ลูกค้าฝรั่งห่างหายไม่เห็นหัว

ไปโผล่ที่ร้านป้าวิมล รสต้มยำกุ้งของแกนั้นสาวแหววไปชิมมาแล้วก็ไปโพสท์ใน Blog

ชวนชิมของเธอเหมือนกัน “ ถ้าอยากรู้ว่าต้มยำกุ้งรสฝรั่งกินได้แต่ไทยเมินเป็นอย่างไร ขอแนะนำ

ป้าวิมล”

ป้าวิมลกลายเป็นปรากฏการณ์ทางการตลาด การปรับเปลี่ยนรสต้มยำกุ้งของแกให้ถูกลิ้นฝรั่ง ผสมนมผสมครีมเข้าไปใช้ปลาแซลมอนแทน พาแกไปฮิตติดตลาดโลก จากร้านเล็กๆแกก็ขยายสาขายังประเทศกลัวเผ็ดทั้งหลาย แถมยังทำซุปก้อนต้มยำกุ้งรส Original Thai ให้ฝรั่งเอาไปใส่หม้อทำต้มยำกินเองได้แสนสะดวก

แน่นอนรส Original Thai ที่ว่าย่อมไม่ใช่รสไทยเหงื่อแตกของป้าวิไล มันได้ถูกปรับเปลี่ยนไปแล้วเพื่อตอบสนองลิ้นของผู้บริโภค ผู้บริโภคที่ครั้งแรกก็กะจะมาลองสู้กินต้มยำดูสักตั้ง มาลองรับรสชาติประสบการณ์ที่ Original จริงๆ แล้วผู้บริโภคแหยๆขี้ขลาดเหล่านี้แหละ สู้ไม่ไหวก็เอาแต่ใจตัวเอง จนรสมันเปลี่ยน

แบรนด์ป้าวิมลก็กลายเป็นแบรนด์ไทยระดับโลก สร้างกรอบ สร้างมาตรฐานไปว่าต้มยำกุ้ง Original Thai นั้นรสชาตินี้ ใครไม่เหมือนรสนี้ไม่ใช่ ได้ข่าวว่ามีคนแนะนำให้แกไปจดสิทธิบัตรด้วย ทีนี้ถ้าป้าวิไลทำต้มยำกุ้งเผ็ดซิ้ด..ด..ล่ะก็ เป็นโดนข้อหาละเมิดลิขสิทธิ์

ไอ้ละเมิดลิขสิทธิ์น่ะไม่ไง แต่ละเมิดอุดมการณ์ต้มยำกุ้งนี่สิ ป้าวิไลแกเจ็บปวด

แบรนด์อะไรก็ตามที่ขึ้นระดับ Global brand มักรุกหนักเพราะมีตลาดทั่วโลก แล้วทุนก็หนาด้วย และอะไรๆที่เป็น Global brand ก็มักจะไม่ได้มีศูนย์กลางอำนาจอยู่ที่บ้านเรา อะไรๆก็สั่งการมาจากต่างประเทศ

แบรนด์สากลของป้าวิมลก็ไม่เว้น พอแกผลิตซุปก้อนขายทั่วโลก แบรนด์ของแกก็ตกอยู่ในมือบริษัทที่มีชื่ออยู่ในตลาดหุ้นที่นิวยอร์กเรียบร้อย ป้าวิมลแกก็มีหุ้นด้วยชิลล์ๆ ต้มยำกุ้ง Original Thai จะรสชาติเปลี่ยนไปยังไงก็ไม่อยู่ในหัวแกแล้ว

ซุปก้อนรสสากลของป้าวิมลทำการตลาดฮึกเหิมเข้ามาเมืองไทย ตามตัวเลขการวิจัยแล้วเห็นว่าเมืองไทยบริโภคต้มยำกุ้งเป็นอันดับหนึ่งของโลก เป็นตลาดที่มีศักยภาพสูงมากๆ ต้องบุกตลาดเมืองไทยให้ราบคาบทุกครัวเรือน

ใส่การโฆษณาเข้าไปเจาะใจผู้บริโภค “ต้มยำกุ้งรสแท้ ไม่ต้องเข้าครัวแต่ไก่โห่” เสนอความสะดวกให้แม่บ้านพ่อบ้านไปปรุงกินเอง “อยากกินเมื่อไรก็ได้ ไม่ต้องรอโต๊ะ” ทำกินในบ้าน

ก็ได้ไม่ต้องไปซื้อเขากิน “ ก้อนเดียวต้มยำหม้อใหญ่ ประหยัดไปเยอะ” อันนี้ก็แวะๆไปเจาะใจร้านขายต้มยำด้วยช่วยลดต้นทุน

นวัตกรรมทางการตลาดการโฆษณาดาหน้ากันเข้ามาเสริมทัพให้ซุปก้อน Original Thai ครองใจ ครองหู ครองตา ครองลิ้น ผู้บริโภคอย่างดิ้นไม่หลุด ทั้งหนังโฆษณา ส่งเสริมการขาย พริตตี้แจกตัวอย่าง งาน Event เว็บไซท์ โฆษณาแฝงในละคร แผ่นป้ายในเกมโชว์ รายการทำกับข้าวที่แนะนำให้ใช้แต่ซุปก้อนตะพึดตะพือ Ambience Media ที่ปล่อยกลิ่นต้มยำกุ้งฟุ้งทั่วสยามเซ็นเตอร์ก่อนออกแจกตัวอย่าง และอีกมากมายหลายช่องทางที่จะหว่านล้อมให้ผู้บริโภค

ได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้รู้ และจบลงที่ได้ซื้อ

ไม่อยากเชื่อก็ต้องเชื่อกลยุทธ์ฮึกเหิมเช่นนี้ ไม่ได้แค่ขายซุปก้อน แต่มีอิทธิพลขนาดปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและทัศนคติของผู้บริโภคได้

ในกรณีนี้ก็เปลี่ยนลิ้นได้ล่ะเอ้า..!

“เอ...ป้าวิไลต้มยำกุ้งชามนี้รสแปลกๆนะ ป้าเปลี่ยนสูตรหรือเปล่า ?” คุณสุดาลูกค้าประจำต้มยำป้าวิไลบ่น

“ ก็สูตรเดิม คนทำก็คนเดิมล่ะค่ะ “ ป้าวิไลตอบไปเย็นๆ

“ นี่ป้าชั้นจะบอกให้ ป้าลองใช้ซุปก้อน Original Thai ยี่ห้อป้าวิมลดูสิ รสชาติต้มยำกุ้งแบบไทยแท้ๆเลยนะ เนียน ครีมๆ เผ็ดนุ่มๆ กำลังดี ถูกลิ้นคนไทยอย่างเราๆเลยแหละ” คุณสุดากระตือรือร้นมากกับเคล็ดลับที่เธอบอกป้าวิไลไป

“ หน้ากล่องมันเขียนเป็นภาษาอังกฤษ ป้าคงไม่คุ้น เดี๋ยวชั้นจดใส่กระดาษให้ ต้มยำกุ้งร้านป้าจะได้รสชาติเป็นต้มยำกุ้งซะที” คุณสุดาสำทับด้วยความหวังดี

*พิมพ์ในนิตยสาร Computer Arts ฉบับเดือนกรกฎาคม 2553

The Altered Prague

2010-07-03T07:10:00.000-07:00

ปรากที่แปรเปลี่ยน

ปี 1993 ฉันอยู่ที่ปราก….
มกราคม1993 เชคโกสโลวาเกียแยกออกเป็นสองประเทศคือสาธารณรัฐเชคและสโลวาเกีย แยกประชาชน
เชื้อสายเชคและสโลวัคออกจากกัน ประเทศคอมมิวนิสต์ในยุโรปตะวันออกตั้งแต่ฮังการี โปแลนด์ บัลแกเรีย โรมาเนีย ยูโกสลาเวียและเชคโกสโลวาเกียเพิ่งปลดระบอบคอมมิวสิสต์ลงทีละประเทศหลังการล่มสลายของโซเวียตรัสเซีย สงครามในบอสเนีย-เฮอร์เซอร์โกวิน่ากำลังเดือด ทารุณกรรมการฆ่าล้างเผ่าพันธ์กำลังดำเนินไปในเซเบรนิกาและซาราเจโว

26 ตุลาคม 1993
ถึงสนามบิน Praha ว่างๆเงียบๆเหมือนสนามบินเชียงใหม่ เก้ๆกังๆอยู่ ตามโพยน่าจะขึ้นรถบัสสาย 119

เข้าเมือง แต่ก็พลาดไปจับรถบัส Local ทำเป็นเซียนทั้งที่อ่านอะไรไม่ออกสักตัว เจ้าหน้าที่สาวร่างใหญ่ที่ออฟฟิศดูแลการเดินทางของนักเรียนจอง Pension ให้แล้วก็จัดการโยนเป้ของเราขึ้นรถสโกด้า 2 ประตู “ปะ...ฉันไปส่ง”คุยกันปุ๋ยควันบุหรี่ที่แกพ่นมาตลอดทาง เอ...ทำไมมันไกลจัง สลับบทสนทนาตามประสาคนแปลกถิ่น คุณพูดภาษาอะไร? อังกฤษหรือฝรั่งเศส ที่เชคนี่เรียนอังกฤษแค่ประถมปลายเอง ก็เราเป็นคอมมิวนิสต์ เรารู้ภาษารัสเซีย เยอรมัน ฝรั่งเศส แล้วก็เชค เรามองออกไปนอกหน้าต่างรถ เอ...ทำไมคล้ายไฮเวย์ออกนอกเมือง บทสนทนากำลังออกรสเรื่อง เชคกำลังเปิดประเทศ นักท่องเที่ยวกำลังมา “ฉันไม่ชอบว้อดก้า คนเชคน้อยคนที่ชอบรัสเซียแม้แต่เหล้าของพวกเขาก็ไม่สามารถชนะใจเรา ฉันชอบเหล้าพลัมกับ

แอ้ปปริค็อตมากกว่า ฉันไม่นับถือศาสนา นับถือตัวเอง ใช่...คอมมิวนิสต์เคยห้ามเข้าโบสถ์ ตอนนี้สิ่งที่รบกวนใจฉันมากที่สุดคือพวกเซิร์บที่ลุกขึ้นมาฆ่าคนบอสเนียนที่เป็นเพื่อนบ้านกันเอง ฉันไม่เข้าใจเลย ประเทศเราเองไม่อยากแยกกับคนสโลวักหรอก แต่เราก็แยกกันอยู่ด้วยดี ประเทศแถบยุโรปรวมกันอยู่แล้วก็แยกกันอยู่ตามเชื้อชาติของตัวเองตลอดเวลา” ถึงตอนนี้เราขับกันมาไกลโขแล้วป้ายทางหลวงสีเขียวเขียนว่า Bratislava เพิ่งผ่านตาไป อีวากำลังเมามันกับการสูบบุหรี่และถ้อยสนทนา “ Pension ที่เราจะไปนี่อยู่ในสโลวัคเชียวหรือ ? เห็นป้ายบอกว่าเรากำลังไปบราติสลาว่า” เราเอ่ยถามไปทันการณ์ก่อนที่จะหลงทางข้ามไปยังประเทศที่เพิ่งแยกกันไปสดๆร้อนๆ อีวาเพิ่งรู้ตัวว่าออกนอกทาง (ประเทศ) กว่าจะได้ยูเทิร์นกลับเชคก็ว่าไปหลาย exit

1915 The Metamorphosis นวนิยายขนาดสั้นของฟรานซ์ คาฟก้าพิมพ์ขึ้นเป็นครั้งแรกเรื่องการกลายร่างของเซลส์แมนคนหนึ่งจากคนเป็นแมลง ภายใต้ฉากอันมัวหม่นของชีวิตชนชั้นกลางที่ดิ้นรนกับจุดหมายที่สูญหาย ครรลองชีวิตของชนชั้นกลางที่เสมือนมั่นคงไม่เปลี่ยนแปลงกลับย้อนมาเปลี่ยนแปลงจิตวิญญานของมนุษย์ที่อยู่ลึกลงไป ฉากความฝันอันแปลกประหลาดกับฉากความจริงอันแปลกประหลาดพอกันปะปนกันอยู่ในนวนิยายเรื่องนี้

......เช้าวันหนึ่ง เมื่อเกรกอร์ ซามซาตื่นขึ้นมาจากความฝันอันสับสน เขาพบว่าตนเองได้กลายป็นแมลงยักษ์ไปเสียแล้ว เขานอนหงายบนแผ่นหลังที่แข็งราวกับเหล็ก และเมื่อผงกหัวขึ้นก็เห็นท้องนูนแข็งสีน้ำตาลมีเส้นโค้งกระจายอยู่ทั่ว พุงของเขาพองโตจนผ้าห่มปิดไม่มิด และรังแต่จะลื่นไหลตกลงมาอยู่ร่ำไป ขาจำนวนนับพันของเขาดูเรียวบางเมื่อเทียบกับส่วนอื่นๆ ของร่างกายและมันกำลังเต้นไหวไปมาตรงหน้าเขา

"เกิดอะไรขึ้นกับฉัน"

27 ตุลาคม 1993

...ต่อจากปราสาทปรากเราเดินต่อไปถึง St. George Basilica ที่เป็นสถาบันแม่ชีเก่าแก่และสำคัญยิ่งกับราชวงศ์ฮับสบวร์ก ที่ปกครองอาณาจักรออสเตรีย-ฮังการีที่ครอบคลุมเชคโกสโลวาเกียในปัจจุบันด้วย

ที่สำคัญก็เพราะเป็นสถาบันที่คอยคัดเลือกมเหสีอบรมสนมกำนัลซึ่งนั่นก็แปลว่าเลือกเชื้อสายผู้ที่จะมาสืบราชวงศ์เชียว เดินต่อไปตาม The Golden Passage ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในอาณาเขตของปราสาทปร๊ากที่สร้างให้บรรดาข้าราชบริพารอยู่ ดูเหมือนริมกำแพงวัดพระแก้วบ้านเราเพียงแต่แคบกว่า เข้าใจว่าตึกแถวนี้ก็ผ่านการเปลี่ยนแปลงมาหลายยุคตั้งแต่เป็นวังเจ้านายจนมาเป็นบ้านคนธรรมดาสามัญ ตั้งแต่พ่อค้าไปจนถึงศิลปิน ในช่วงเวลาหนึ่งฟรานซ์ คาฟก้าเคยอยู่ที่บ้านเลขที่ 22 ว่ากันว่างานเขียนของเขาเขียนขึ้นที่บ้านนี้หลายเล่ม(และหลายเล่มที่เขียนไม่จบ) บ้านแถวนี้ผ่านสงคราม ผ่านการทำลายล้างมาหลายครั้งเหลืออยู่เพียง 14 ห้อง แล้วก็ผ่านยุคคอมมิวนิสต์มาหมาดๆมาตอนนี้ก็เป็นยุคนักท่องเที่ยว กลายเป็น Gallery ร้านรวงขายของที่ระลึกไป แล้วที่ระลึกอะไรจะะดีไปกว่าเสื้อยืดคาฟก้าสักตัว โปสการ์ดงานดรอว์อิ้งของคาฟก้าสัก 2-3 แผ่น ส่วนหนังสือนั้นล้วนเป็นภาษาเยอรมันก็เก็บไปเป็นที่ระลึกสักเล่มอ่านไม่ออกไม่เป็นไร มีฉบับแปลไทยอย่างดีของอาจารย์ถนอมนวลเป็นตัวช่วย

25 กุมภาพันธ์ 1948 จากมุขของ Kinsky Palace Klement Gottwald ประธานพรรคคอมมิวนิสต์แห่งเชคโกสโลวาเกียประกาศการปกครองระบอบคอมมิวนิสต์ เริ่มยุคที่เรียกว่าหลังม่านเหล็ก

ในยุโรปตะวันออก วันเดียวกันอีก 42 ปีต่อมาประธานาธิบดี Vaclav Havel ประกาศล้มเลิกระบอบคอมมิวนิสต์จากที่เดียวกัน ก่อนหน้านั้นหลายศตวรรษในปี 1415 Jan Hus พระในคริสต์ศาสนาผู้ลุกขึ้นเสนอแนวคิดปฏิรูปศาสนจักรและแนวทางคำสอนของคริสต์ศาสนาถูกพิพากษาจากศาลศาสนาว่าเป็นพวกนอกรีต ได้รับโทษให้สารภาพว่าเป็นผู้ปฏิเสธพระเจ้าและถูกเผาทั้งเป็น

28 ตุลาคม 1993

หลงๆอยู่ในเขตเมืองเก่า ตั้งต้นที่นาฬิกาดาราศาสตร์ เหมือนใครๆมาจากบ้านนอกก็ไปตั้งต้นที่สนามหลวง

นั่นแหละ นักท่องเที่ยวคึกคักยืนรอเวลานาฬิกาตีแล้วก็พิจารณาหน้าปัทม์นาฬิกาสีน้ำเงินเหลือบทองและลวดลายพระจันทร์ดาราที่ประดับประดาอยู่บนนั้น แปลกดีผู้คนมารุมยืนดูนาฬิการอดูการเปลี่ยนแปลงของวันเวลาที่เกิดขึ้นต่อหน้า ด้วยความอยากเลี่ยงจุดชมวิวทำนองนี้เท้าก็พาเดินไปเจอ...เท้า

ตอนนี้เรานั่งพักกินกาแฟอยู่ใต้เท้านั้นแดดอุ่นกำลังดี เออ..นี่เท้าใคร ? ตรงที่นั่งอยู่นี้เป็นลานรอบฐานอนุเสาวรีย์ของ Jan Hus พระปฏิรูปที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำร่องให้ Martin Luther พระปฏิรูปผู้ก่อตั้งนิกายโปรแตสแตนท์ จะว่าไป Jan Hus นี่ท่านก็ขบถต่อศาสนจักรซึ่งเป็นอำนาจปกครองสูงสุด ในนามของพระเจ้า นำความคิดที่จะเปลี่ยนแปลงไปจากกรอบเดิมออกเผยแพร่ อนุเสาวรีย์นี้ตั้งกระหึ่มอยู่กลางลานหน้าKinsky Palace รูปปั้นของ Jan Hus ในชุดเสื้อคลุมยืนเชิดหน้า แทบเท้าของเขาผู้หญิง ผู้ชาย เด็ก นอนกลิ้งเกลือกอย่างทุกข์ทรมาน เท้าที่อยู่เหนือหัวเราตอนนี้เป็นเท้าหนาหนักของชายชาวบ้าน รอบๆอนุเสาวรีย์ปลูกสนแผงเขียวสดใสไว้รองรับตัดกับสีดำทะมึนของรูปปั้น

ไม่น่าแปลกใจที่อนุเสาวรีย์ที่ระลึกของการต่อสู้กับอำนาจเก่า ที่ระลึกของการเปลี่ยนแปลง และเฉลิมฉลองความคิดใหม่ๆตั้งอยู่ที่นี่ ลานนี้เป็นเหมือนหน้ากระดาษที่บันทึกประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงของเชคในหลายยุคสมัย ตัวอาคารของ Kinsky Palace เองก็เคยเป็นวังเจ้านาย เป็นโรงเรียนประถมที่คาฟก้าเองก็เคยเรียน วันนี้เป็น National Gallery ที่จัดแสดงงานศิลปแนวร่วมสมัย แวบๆเข้าไปชมก็ยังคงมีกลิ่นอายศิลปแนวสังคมนิยมรัสเซียอยู่จางๆ ควบคู่ไปกับงานสไตล์ Art Nouveau ซึ่งเป็นศิลปที่มีอิทธิพลอยู่ในงานตกแต่งอาคารสถานที่สถานีรถไฟของที่นี่ ศิลปินที่พางาน Art Nouveau ของเชคไปมีชื่อเสียงทั่วโลกคือ Alphonse Mucha ก็มีงานโปสเตอร์แสดงอยู่ที่นี่ด้วย

สิงหาคม 2002 แม่น้ำ Vltava เอ่อล้นเข้าท่วมกรุงปร๊าก เป็นปรากฎการณ์น้ำท่วมที่รุนแรงที่สุด

ในรอบศตวรรษ แม่น้ำ Vltava ขยายกว้างขึ้นกว่า 4 เท่าล้นฝ่าฝั่งแม่น้ำเข้าท่วมเมืองเก่า โบราณสถานสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่าง Rudolfinum และโรงละครแห่งชาติได้รับความเสียหายอย่างหนัก

เมืองทั้งเมืองตกอยู่ในสถานการณ์ฉุกเฉินพร้อมๆกันไปกับความประหลาดใจ ชาวปร๊ากออกันอยู่บน

สะพานชาร์ลส์เฝ้าดูแม่น้ำที่เอ่อล้นขึ้นมาอย่างรวดเร็ว บางคนบันทึกรูปเหตุการณ์ประวัติศาสตร์นี้ไว้

29 ตุลาคม 1993

มองจากหน้าต่างห้องที่ Kacera เห็นปรากที่อยู่ข้างล่างลงไปจมอยู่ในหมอกหนา บอกตัวเองว่าเดี๋ยวเราก็จะลงไปอยู่ในแอ่งหมอกนั่นแหละ อีวาจัดกาแฟ แฮมเย็น เนยแข็งมาให้เป็นอาหารเช้า ก่อนจะออกจาก Pension ชาร์ลส์เจ้าของบ้านเตือนว่าอย่าลืมปิดไฟนะ มันเตือนเราทันทีว่าเราอยู่ในประเทศที่เคยเข้มงวดตัวเองอยู่ในการปกครองแบบคอมมิวนิสต์ เขาไม่มีมีสิทธิ์ทำตัวสุรุ่ยสุร่าย

พอขึ้นมาจากสถานี Staromestska เราก็ตรงดิ่งไปสะพานชาร์ลส์ข้ามแม่น้ำ Vltava ที่ไหลผ่านกลางเมือง ฝั่งที่เราอยู่เป็น จตุรัสกลางเมืองเก่ามีที่หมายอยู่ที่หอนาฬิกาดาราศาสตร์ข้ามไปอีกฝั่งเป็นเขตปราสาทปราก วังของบรรดาเจ้าชายโบฮีเมียนในยุคที่กษัตริย์ปกครอง ปัจจุบันเป็นที่พำนักของประธานาธิบดีคนแรกที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนตามระบอบประชาธิปไตย

เมืองที่มีแม่น้ำมีเสน่ห์เสมอเหมือนเจ้าพระยาของเรา หมอกจางๆลอยเรี่ยผิวน้ำ หงส์กับนกเป็ดน้ำเล่นน้ำอยู่ใต้สะพาน กลางสะพานคนเล่นหุ่นชักกับเพลง Mozart ที่ท่าเรือจ้างมีเสียงเพลงคลาสสิคคุ้นหูของ Dvorak แว่วมาเบาๆ บรรยากาศเหมือนอยู่ในหนัง Amadeus เพลงกับหมอกมันหวลซะจนต้องลงนั่งดูหงส์ลอยเล่น

สองข้างราวสะพานชารลส์ตกแต่งเสาสะพานเป็นรูปปั้นพระเยซูคริสต์ พระแม่มารี และรูปปั้นนักบุญ บางเสาปั้นเป็นรูปนูนต่ำผู้คนที่กำลังทุกข์ทรมานบิดเบี้ยวราวกับอยู่ในนรกมีหมาคอยเฝ้าแยกเขี้ยวน่ากลัว มีแขกดำถือแส้ยืนคุม ด้านบนเป็นพระแม่มารีกำลังปลอบโยนคนที่หลุดจากโซ่ตรวน บนสะพานนี้มีเรื่องราวมากมายทั้งที่อยู่บนเสาสะพานในรูปสลักและชีวิตผู้คนที่เล่นหุ่นบ้าง ขายผ้าลูกไม้บ้าง สีไวโอลินบ้าง นักดนตรีตาบอดสามีภรรยาร้องเพลงพื้นบ้านเชคคลอแอคคอเดี้ยนเสียงเศร้า

สะพานชาร์ลส์เป็นสถาปัตยกรรมแบบที่เราพบเห็นได้ในยุโรป ปลายสะพานทั้งสองด้านเป็นซุ้มประตูเหมือน

ในเทพนิยาย ท้องสะพานเป็นรูปโค้งต่อๆกัน ความเก่าคร่ำคร่าและฝุ่นคราบดำที่จับหนาเตอะจากการดำรงอยู่ของมันหลังม่านเหล็กมานานปี ยิ่งทำให้มันกลายเป็นอนุสรณ์ยืนยันการดำรงของชีวิตทั้งบนและใต้สะพานที่ยืนหยัดผ่านการเปลี่ยนแปลง

เรายังอ้อยอิ่งอยู่ใต้สะพานกะจะเข้าไปให้ใกล้ฝั่งแม่น้ำมากที่สุด ตามทางเดินที่ระเรื่อยลงไปใต้สะพาน

กราฟฟิตี้มากมายทับซ้อนด้วยลายมือลายเขียนที่แยกแยะไม่ออก แต่มีอยู่ข้อความหนึ่งเขียนว่า Come back

สาลินี

* พิมพ์ในนิตยสาร Image มิถุนายน 2553

กรุงปรากเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐเชคซึ่งอยู่ในเขตยุโรปตะวันออก คุณสามารถบินจากรุงเทพฯโดยต่อเครื่องที่เวียนนาหรืออัมสเตอร์ดัมก็สะดวก แต่สนามบินอัมสเตอร์ดัมคุณอาจต้องรีบเดินหน่อย หรือนั่งรถไฟจากเวียนนามาก็น่าสนใจ สามารถใช้ตั๋ว Eurailpass ได้

การเดินทางในตัวเมืองมีเมโทรหรือรถไฟใต้ดินที่ใหม่สะอาดและสะดวก อาจจะไม่คุ้นภาษาเชคก็ใช้นับสถานีเอาหรือถามชาวเชคก็ได้ ภาษาอังกฤษเขาดีมาก นอกจากนี้ยังมีรถรางที่เก่าแก่วิ่งกึงกังไปตามเส้นทางใกล้ๆในเขตเมืองนั่งเล่นดูวิวบ้านเมืองที่ตกแต่งตึกสวยงามด้วยภาพวาดสไตล์ Art Nouveau การเดินก็น่าสนใจเพราะในเขตเมืองเก่ามีร้านรวงเล็กๆ บ้านเก่าแก่มีตำนานเช่น บ้านไวโอลิน 3 คัน บ้านของกวี Jan Naruda บ้านเกิดของคาฟก้า มีเรื่องราวซุกซ่อนที่รอให้เราเดินไปพบ การเดินเล่นบนทางเท้าริมแม่น้ำก็จะพาเราไปเจออีกด้านหนึ่งที่อยู่นอกสายตานักท่องเที่ยว ถ้าคุณไม่รังเกียจกราฟฟิตี้บนผนัง รถผุพังข้างทางหรือบ้านปูนที่ทรุดโทรมจนสวยขลัง นั่นละมังบันทึกความเปลี่ยนแปลงของเมืองที่แท้จริง

LOVE UNHURT

2010-06-13T00:37:00.000-07:00

จดจำความรัก

คนรักกันฆ่ากันได้อย่างโหดเหี้ยม
คนรักกันทารุณกันอย่างยับเยิน
คนรักกันทรมาณกันทั้งร่างกายและจิตใจ ได้อย่างไร ?
ถ้าเราจดจำความรู้สึกรักที่เรามีต่อกันได้เสมอ
มันก็อาจไม่มีความเจ็บปวด
ถ้าเราจำความรู้สึกที่เราจับมือกันครั้งแรก
กอดกันครั้งแรก สบตากันครั้งแรกได้
ถ้าเราจดจำความรักได้

* Idea งานหนังนำเสนอ สสส. รณรงค์เรื่องความรุนแรงต่อผู้หญิง

ที่ไม่ได้รับเลือกจาก สสส. แต่เนื่องจากเป็นประเด็นสาธารณะ

ที่เราสามารถร่วมรณรงค์ได้โดยไม่ต้องผ่าน สสส. จึงนำมาโพสต์ไว้ในที่นี้

An Old Grace

2010-06-07T21:15:00.000-07:00

แลไปที่ปกหลัง

“ ขณะที่เขียนอยู่นี้ ตาดูหูฟังรายการตอบปัญหาทางโทรทัศน์ด้วย ผู้ถามปัญหาสวมสูทสีเข้มเกือบดำ เชิ้ตขาว ผูกเนคไทลาย และสวมเสื้อกั๊กแบบชาย (vest) ทำด้วยผ้าชิ้นเดียวกับสูท เป็นเครื่องแต่งกายสำหรับอากาศหนาวเต็มที่ ผู้ตอบปัญหาสวมเสื้อยืดเนื้อบางแขนสั้นเปิดอก เห็นแต่เสื้อรู้ว่าอากาศร้อน...เราไม่คิดว่าอากาศเป็นเกณฑ์พิจารณาสำคัญในการเลือกซื้อและจัดเครื่องแต่งกาย แต่งตามฝรั่งในด้านที่เห็นว่าบอกฐานะเศรษฐกิจและสังคม”
อยู่อย่างฝรั่ง โดย สมศรี สุกุมลนันท์ สตรีสาร ๑๘ กรกฏาคม ๒๕๒๕

“ การปฏิบัติเช่นนี้รู้สึกจะสอดคล้องกับความห่วงใยในเรื่องความอดอยากของพลโลกส่วนหนึ่ง แม้จะมิได้ตอบสนองโดยตรงก็ตาม แต่ก็อาจฝึกพวกเราให้นึกถึงความฟุ่มเฟือยที่ไม่จำเป็นหรือการไม่กินทิ้งกินขว้าง “
ตอบปัญหา โดย จินตนา ๒ สตรีสาร ๒๕ ตุลาคม ๒๕๓๐ ผู้อ่านเขียนมาถามว่าผิดมารยาทหรือไม่ที่เก็บอาหารเหลือกลับบ้าน เพราะสามีไม่ค่อยพอใจ

“ ที่จริงภาพที่เห็นนี่เป็นตึกแถวธรรมดานำมาตกแต่งแปลงกายเสียใหม่ ด้วยการจัดชั้นล่างที่เป็นพื้นซีเมนต์ปูทับด้วยพรมน้ำมันสีครีมราคาผืนละ ๓๕๐ บาท...กล่องไม้ต่อเองเอาพรมปูทับปิดข้อ
บกพร่องเป็นที่รับแขก ตึกแถวดูเป็นบ้านได้ก็เพราะเจ้าของหมั่นเอาใจใส่ดูแลตกแต่ง “
คอลัมน์แต่งบ้าน โดย วัฒนะ สตรีสาร ๑๘ กรกฎาคม ๒๕๒๕

“ ...ด้วยต้องผจญกับบรรยากาศสะบัดร้อนสะบัดหนาวบนถนนหนทางและสำนักงานติดแอร์ วันแล้ววันเล่า จนผิวหน้าแห้งก่อนวัย มีริ้วรอยก่อนเวลาประกอบกับน้ำหล่อเลี้ยงผิวธรรมชาติอ่อนแรง ผลิตความชุ่มฉ่ำไม่เพียงพอจรรโลงความนุ่มที่ผิวเคยมีดังเช่นวัยสาว ที่ได้ความนุ่มอันแสนประเสริฐคอยขับไล่ริ้วรอยให้ล่าถอยไปไม่เกาะติด..”
โฆษณา ออยล์ ออฟ อูลาน สตรีสาร ๑๘ กรกฏาคม ๒๕๒๕

นิตยสารผู้หญิงที่มีอายุกว่าครึ่งศตวรรษ เป็นที่เกิดของนักเขียน นักแปล และคอลัมนิสต์ชั้นดีมากมาย เป็นที่ปรึกษาของผู้หญิงไม่ว่าจะเรื่องตัดเย็บ แฟชั่น ทำกับข้าว ดูแลบ้าน เป็นแหล่งนิทานและเรื่องอ่านได้ความรู้ของลูกๆ ให้ความคิดกับผู้หญิงทั้งด้านทัศนคติต่อตัวเอง ต่อผู้ชาย ทัศนคติต่อครอบครัว ต่อวัยรุ่น ต่อสังคม ต่อบ้านเมือง และต่อศักยภาพของผู้หญิง เรากำลังพูดถึง”สตรีสาร”นิตยสารเล่มหนึ่งที่ได้ปิดตัวเองไปอาจจะพร้อมๆกับยุคนิตยสารบริสุทธิ์

ซึ่งแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับยุคที่สื่อต่างๆได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของมูลค่าหุ้นที่จะเพิ่มมูลค่าของตัวเองได้จากการทำเนื้อหาที่ให้มูลค่าเพิ่ม กระแสของการแปลงกายของนิตยสารเป็นแคตตาล็อกที่หนาหนักด้วยหน้าโฆษณาคั่น advertorial ที่กระหน่ำไม่เว้นหน้าพร้อมข่าวแจกผลิตภัณฑ์อาจเป็นเรื่องที่เลี่ยงไม่ได้ เมื่อจุดหมายย้ายไปที่หุ้นเสียแล้ว ดูเหมือนจุดยืนและทัศนคติของผู้ทำก็เป็นเรื่องรอง หาไม่ก็ยากลำบากเหลือเกินที่จะคงจุดยืนของการทำหนังสือให้เป็นหนังสืออย่างสมดุลกับทุกฝ่าย

ได้แต่อัดพลังให้จุดยืนนั้นแข็งแรงด้วยการแลไปที่ปกหลัง...จุดเริ่ม

“สตรีสาร”เป็นนิตยสารที่มีแกนกลางอยู่ที่ชีวิตของผู้หญิง ซึ่งเกี่ยวโยงอยู่กับบ้าน แฟชั่นเรื่องสวยงามและเด็กๆแต่ไม่ได้จำกัดตัวเองเป็นนิตยสาร How to แบบตำรากับข้าว หากได้นำโลกทัศน์ที่กว้างขวางทางความคิดและยุคสมัยมาเป็นแกนกลางของเนื้อหา

คอลัมน์แฟชั่นที่ลงรูป Haute Couture แล้วอธิบายความงามของ”เอวเสื้อที่เป็นเส้นสละสลวยอย่างใช้ความคิดในการออกแบบ ไม่ใช่สักแต่ว่าเดินจักรเย็บให้เป็นเส้นตกแต่งธรรมดา”ค่อยๆทำความเข้าใจกับผู้หญิงเรื่องคุณค่าของแฟชั่น และด้วยความละมุนละไมแต่ชัดเจนคอลัมน์แฟชั่นได้สอนให้ผู้หญิง”นุ่งเจียมห่มเจียม” สวยงามตามความเหมาะสมกับตัวและรู้จักคิดผสมผสาน พร้อมวิพากษ์การยกเอาความสำเร็จรูปมาถมเพียงเพราะมียี่ห้อ

เช่นเดียวกับคอลัมน์แต่งบ้านที่ไม่ใช่คอลัมน์อวดบ้านจนสร้าง”แบบ”ของบ้านสวยใส่หัวเราให้ต้อง ไขว่คว้าเปิดดัชนีโฆษณาท้ายหน้าว่าโซฟาตัวนี้มีขายที่ไหนแล้วอาจจะไขว่คว้ามาตั้งเพียงเพราะอยากเหมือน”แบบ” ที่สตรีสารไม่มีแบบ มีแต่ข้อแนะนำให้ดูแลตกแต่งที่อยู่เพื่อ”อยู่”ซึ่งนั่นหมายถึงการแสวงหาดัดแปลงที่ที่เราอยู่ตามรสนิยมและการสร้างสรรค์ของเราเอง อยู่ห้องแถวให้รู้สึกเป็นบ้านทำอย่างไร หรืออยู่ในเมืองอยากมีนอกชานแบบชนบททำอย่างไร ดูเหมือนคำว่ารสนิยมของการแต่งบ้านที่นี่ไม่มีภาษาอิตาเลียน

โลกทัศน์ที่เป็นแกนความคิดของคอลัมน์ที่นำเสนอชีวทัศน์ของผู้หญิงจะเป็นสิ่งหนึ่งที่คนอ่านสัมผัสได้และค่อยๆซึมซับกลั่นกรองเอาเป็นแนวคิดของเราซึ่งก็ได้งอกงามทั้งด้านโลกทัศน์และชีวทัศน์ด้วยเช่นกัน

สตรีสารไม่เคยบอกว่าผู้หญิงต้องอยู่กับเหย้าเฝ้ากับเรือน และไม่เคยปฏิเสธขบวนการเฟมินิสม์

ไม่เคยบอกว่าคุณค่าของผู้หญิงอยู่ที่การเข้าใจสามีเท่านั้น แต่อยู่ที่เข้าใจความคิดของตัวเองด้วย คอลัมน์หลายๆคอลัมน์ เช่น ตอบปัญหา ของ จินตนา ๒ ที่มักต้องรับมือกับปัญหาที่ภรรยาเขียนมาถามว่าจะทำยังไงดีสามีเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ระหว่างคำตอบนั้นคือการนำเสนอทัศนะของผู้หญิงยุคใหม่ที่ตระหนักในค่าของตัว แต่ก็ไม่ได้ก่อกบฏต่อสามี หรือปัญหาทนไม่ได้ที่ลูกสาววัยรุ่นก๋ากั่นขนาดนี้ จินตนา ๒ ก็มักจะนำความรู้สึกตอนคุณแม่เป็นวัยรุ่นกลับมาเตือน ไม่ได้อ้างอิงตำราจิตวิทยาที่ไหน แต่ความคิดที่ตกผลึกทำให้เขียนได้เนียน

สตรีสารยังมีคอลัมน์ สตรีปริทัศน์ เสนอข่าวรอบโลกเกี่ยวกับผู้หญิง ทรรศนะหญิง ทรรศนะชายที่หลากหลายด้วยเรื่องเล็กๆน้อยๆที่เรามักตั้งคำถาม(แล้วไม่ได้ตอบแบบกำปั้นทุบดินว่าผู้ชายมาจากดาวอังคารผู้หญิงมาจากดาวศุกร์) แล้วใช้ความรู้ความเห็นที่เปิดความคิดให้กว้างออกไปกว่าที่เราถาม มีเวทีให้นักเขียนสาวหนุ่มอายุไม่เกิน ๒๕ ปี” เปิดให้บอกเล่าสื่อสารถึงกันในเรื่องการศึกษา ลู่ทางอาชีพ
นานากิจกรรม และความใฝ่ฝันสร้างศิลป์...และสำหรับผู้พ้นวัยแล้วจะสื่อสารถึงสาวหนุ่ม” พร้อมเรื่องแปล เรื่องแต่ง ท่องเที่ยว คอลัมน์ศิลปภาพถ่ายและภาพเขียนที่ให้ความรู้(จริง)ง่ายๆ(ไม่พล่าม)ให้เข้าใจงานศิลปะ(ใครว่าผู้หญิงไม่ควรรู้) แม้แต่โฆษณาที่ลงก็เขียนได้มีศักดิ์ศรีเท่าเทียมเข้าที่เข้าทางไม่ตะโกนใส่ตั้งแต่หน้าแรกด้วยนวัตกรรมสำอางค์ล้ำยุค หรือว่าโฆษณาที่นี่เข้าใจเรื่องการสร้างแบรนด์ว่าคือการ
สร้างความสัมพันธ์ทางอารมณ์ก่อนยุคแบรนดิ้งจะเกิด

ในฉบับอำลาสตรีสารได้ทำการสำรวจผู้อ่านว่าอ่านสตรีสารเพราะอะไร คำตอบบางคำอาจสะท้อนสิ่งที่นิตยสารควรเป็นได้บ้าง
“ คุณอาแนะนำว่าเป็นผู้หญิงควรจะมีหนังสือเกี่ยวกับผู้หญิงดีๆ...ไม่ฟุ้งเฟ้อ ไม่สัมภาษณ์แต่คนรวยมหาเศรษฐี...คอลัมน์รายการโทรทัศน์มองโลกในแง่ดีเกินไป...ภาษาดี ถูกต้อง บ.ก. เอาใจใส่เลือกสรรเรื่อง...เป็นกลางๆดี นำสมัยและร่วมสมัย...แฟชั่นไม่ค่อยทันสมัย...ควรให้มีความรื่นรมย์จาการอ่าน...เหมือนเป็นเพื่อนไม่ใช่ญาติผู้ใหญ่หรือครู...สตรีสารไม่ควรมีวัย”
และอีกคำตอบที่เด็ด” แขกส่งหนังสือพิมพ์แนะนำให้อ่าน”
เห็นมั้ยล่ะ?นิตยสารเป็นของประชาชนจริงๆ

*พิมพ์ครั้งแรกในคอลัมน์ Bookends นิตยสารอิมเมจ กุมภาพันธ์ 2547

Does love heal ?

2010-04-06T08:10:00.000-07:00

คืนรักข้างเตียง

ความเป็นอนิจจังของชีวิตคนโผล่มาให้รับรู้ทุกวันถ้าเราจะรับรู้ เนื้อแท้ของความเป็นอนิจจังที่คือความไม่แน่นอน ความแปรเปลี่ยน ไม่จีรัง ไม่คงที่นั้นเป็นเนื้อแท้ของเรื่องทุกเรื่องตั้งแต่เกิด แก่ เจ็บ ตาย ดอกไม้เหี่ยว ไปจนถึงเรื่องของความรัก

ต้อมเพื่อนคนหนึ่งในกลุ่มเพื่อนสนิทของพี่ออยกับน้องแก้วกำลังป่วยหนักด้วยโรคที่ไม่ใช่มะเร็ง ไม่ใช่อัมพาต ไม่ใช่ลิวคิเมีย ไม่ใช่โรคหัวใจ ไม่ใช่เส้นโลหิตในสมองแตก ไม่ไช่โรคที่ทำให้นอนเป็นผัก แต่เป็นโรคที่รวมเอาอาการทุกอย่างของโรคทั้งหมดไว้ด้วยกัน ต้อมค่อยๆทะยอยป่วยตามอาการของโรคต่างๆที่ว่ามาทั้งหมดนั้นตั้งแต่อายุ 30 ปลาย ค่อยๆป่วยต่อเนื่องเพิ่มพูน จากเดินเซ เป็นเดินไม่ได้ จากรถเข็นเป็นเตียง จากอาหารธรรมดาๆกินด้วยช้อนเป็นอาหารเหลวฟีดเข้าหลอดอาหาร จากอากาศหายใจด้วยจมูกแบบคนทั่วไปกลายเป็นอากาศในถังออกซิเจน จากเสียงพูดชัดเจนเป็นเสียงเพี้ยนผิดคีย์จนกลายเป็นเสียงพูดที่ไม่มีใครฟังออกจนในที่สุดกลายเป็นคำพูดที่ไม่มีเสียงเพราะรูที่คอซึ่งเจาะไว้หายใจและจะได้ยินก็ต่อเมื่อต้อมค่อยๆยกนิ้วสั่นๆอย่างยากลำบากมาปิดรูที่คอเป็นระยะๆ ความเป็นไปนี้เกาะอยู่กับชีวิตของต้อมจนป่วยผ่านอายุ 40 บนเตียง ไม่เตียงที่บ้านก็เตียงที่โรงพยาบาลหนักหน่อยก็ ICU
ชีวิตของคนหนุ่มเคยเป็นเส้นตรงที่แข็งแรง มุ่งมั่นทะยานไปข้างหน้า วันนี้เป็นเส้นที่
บิดเบี้ยวคดงอวนเวียนอยู่กับอนิจจังที่เขาเจอก่อนใครๆ

อนิจจังของชีวิตและโรคภัยที่ดำเนินไปบนเตียงของต้อมนำเอาอนิจจังความรักของพี่ออยกับน้องแก้วมาเข้าฉากร่วมกันอีกครั้ง เตียงของต้อมกลายเป็นที่รวมเพื่อนฝูงจากทุกวัยทุกกลุ่มมาเยี่ยมเยียน ห้องเล็กๆในโรงพยาบาลต้อนรับเพื่อนฝูงมากหน้าหลายตาหลายคนห่างหายกันไปนานก็ได้มาเจอกันที่ข้างเตียงของต้อม รวมทั้งพี่ออยกับน้องแก้วอดีตแฟนที่มีต้อมอยู่ในซีนมาตั้งแต่เริ่มจีบกันจนเป็นแฟนกันสุดสวีทจนกระทั่งเลิกรากันไปแบบค้างคา ต้อมที่นอนอยู่บนเตียงเคยเป็นเพื่อนซี้ของน้องแก้วเป็นสะพานเชื่อมให้เสือยิ้มยากมาดแมนอย่างพี่ออยได้หัวใจน้องแก้วไปครอง...ก็พักหนึ่ง

อนิจจังในความรักของทั้งสองคนนั้นถอดรหัสแล้วก็อาจจะเป็นเพียงความน้อยอกน้อยใจเข้าใจผิดธรรมดาๆตามประสาหนุ่มสาว แต่ก็อาจมองให้เห็นถึงปรัชญาของการครอบครอง การเข้าไปพยายามเปลี่ยนแปลง ครอบงำสารัตถะของคนอื่น คาดหวังให้คนอื่นเป็นอย่างที่ตัวคิด พยยามคัดง้างแข็งขืนกับธรรมชาติของคนที่มีการแปรเปลี่ยนได้เสมอ ลือกันว่าพี่ออยเลิกกับน้องแก้วง่ายๆในวาเลนไทน์ปีหนึ่งที่แกได้จัดแจงจองโต๊ะกินข้าวหรูดอกกุหลาบแดงช่อโตอย่างที่แกไม่เคยกล้าบ้าบิ่นทำมาก่อน ไม่ว่ากับสาวคนไหน ในด้านของพี่ออยแล้วแกคาดหวังเต็มที่ว่าน้องแก้วจะต้องกริ๊ดตาโตและซึ้งใจแบบในหนังกับแก วาเลนไทน์ปีนั้นน้องแก้วสาวเวิร์คของเรากำลังรุ่งในหน้าที่การงานประชุมจนเลยดินเนอร์ไปหลายชั่วโมง

พอได้รับโทรศัพท์เพื่อนสาวมาชวนไปด๊านซ์กระจายกันวันวาเลนไทน์เธอก็ตกปากรับคำไปเรื่อยๆทำงานของเธอต่อเนื่องไปเรื่อยๆจนเพื่อนมารับไปเที่ยววาเลนไทน์กันสนั่น มานึกได้อีกทีวันรุ่งขึ้นว่า เออ..เมื่อวานเราน่าจะวาเลนไทน์กับพี่ออยนี่น่า เช้ามาพี่ออยซึ่งการเตรียมเซอร์ไพรส์วาเลนไทน์ทั้งหมดล่มเรียบร้อยไปแล้ว ได้เปลี่ยนไปเป็นคนละคนกลับไปเป็นเสือยิ้มยากหน้าตึง(ที่แกรู้สึกแตกยับเยิน) แยกย้ายกันไปตั้งแต่วาเลนไทน์ปีนั้น

เพื่อนๆมาชุมนุมรอบเตียงของต้อมด้วยความหดหู่ร่วมกันด้วยความรู้สึกผูกพันที่มีต่อเพื่อนคนเดียวกัน น้องแก้วซึ่งมักเป็นเจ้าความคิดเจ้าโปรเจคท์อยู่เสมอเริ่มต้นว่า”แก้วว่าเราต้องช่วยพี่ต้อมเท่าที่เราจะทำได้ เราต้องการทั้งเงินค่ารักษา เราต้องการทั้งหมอที่มีความรู้เกี่ยวกับโรคนี้ เราเองก็จัดงานอะไรต่ออะไรให้คนโน้นคนนี้มาตั้งเยอะ เราน่าจะจัดอีเวนท์อะไรที่ทำให้พี่ต้อมนะ จัดคอนเสิร์ทขายบัตร ขายทีเชิ้ตรณรงค์ จัดประมูลภาพเขียน ของรัก แบบที่เราเคยทำให้คนอื่นๆน่ะ พวกเราน่าจะช่วยกันทำได้นะ พี่ต้อมเองก็มีคนรู้จักมีเพื่อนตั้งเยอะ” เพื่อนๆทุกคนจับมือตกลงกันว่าได้เลยเต็มที่ โดยเฉพาะพี่ออยที่น้ำตาลูกผู้ชายซึมทุกครั้งที่ไปยืนข้างเตียงต้อม “ ออยกับแก้วเป็นหัวหน้าทีมเลยงานนี้คิดมาเลยจะให้เราทำอะไรบอกมา” พี่เด่นอาวุโสสุดในกลุ่มวางตัวโต้โผ พี่ออยกับน้องแก้วสบตากันแว่บหนึ่ง น้องแก้วออกหวาดๆ พี่ออยออกแววรู้สึกผิดนิดๆ
ทุกอย่างมันแค่แว่บเดียว แว่บเดียวเท่านั้น ที่เราโกรธกันก็แว่บเดียว รักกันก็แว่บเดียว
นั่นสิ..ชีวิตคนก็แค่แว่บเดียว

หมายเหตุ : เพื่อนที่เอ่ยถึงในที่นี้มีตัวตนจริงและเป็นโรค Cerebellar Agaxia มาหลายปี ต้นเรื่องมาจากการที่สมองฝ่อและฝ่อลงเรื่อยๆ ทำให้การทำงานของอวัยวะต่างๆที่ควบคุมด้วยสมอง(ทุกอวัยวะในร่างกาย) ค่อยๆปิดการทำงานลงที่ส่วน การปิดตัวลงของอวัยวะต่างๆนั้นไม่มีใครบอกได้ว่าช้าหรือเร็ว ไม่มีใครทราบสาเหตุ ไม่มีใครรู้วิธีรักษา

พิมพ์ในนิตยสารพลอยแกมเพชรฉบับที่ ๔๓๖ มีนาคม ๒๕๕๓

2010-02-02T06:18:00.001-08:00

Make a Smilebox scrapbook

Dream leaves you cold

2010-01-31T21:42:00.000-08:00

ความฝันกับกาแฟเย็น

กาแฟเช้าเย็นเฉียบตั้งอยู่บนโต๊ะ ควรจะตื่นมากินตอนร้อนฉุย แต่ชีวิตจริงหลังลืมตาพาให้เราอยากนอนนอนนอนจมอยู่ในความฝันครึ่งหลับครึ่งตื่น ดูเหมือนในฝันมันจะมีด้านลวงๆของชีวิตให้เราเสพ ใครกันมั่งที่เสพของจริงแข็งปั้กหนักอึ้ง ใครๆก็หลงใหลอารมณ์ฟ่องล่องลอยที่ปรุงแต่งด้วยความฝันและจินตนาการที่คิดให้สวยงามเป็นอมตะอยู่ได้เสมอ ยิ่งกว่านั้นยัง Replay ได้ซ้ำไปซ้ำมา ให้ความรู้สึกชุ่มชื่นเหมือนราดด้วยน้ำเย็นซ้ำแล้วซ้ำอีก

ความฝัน ความลวงของชีวิตไม่มีวันเย็นชืดเฉียบเหมือนกาแฟเย็น
ที่ค้างอยู่บนโต๊ะอาหารเช้า

โลกของความจริงมันคือวัตถุ โลกแห่งความฝันมันคือจิตวิญญาน งั้นหรือ ?
และเพราะจิตวิญญานมันจะปรุงแต่งอย่างไรก็ได้ มันจึงเป็นไปตามใจกำหนด งั้นหรือ ?
ก็จริงนะ โลกของความจริงที่เป็นวัตถุตัวเป็นๆเห็นๆนั้น เราไม่สามารถกำหนด ดัดแปลง ปรับเปลี่ยน หักแข้งหักขาให้มันเป็นไปตามใจได้ มีแต่ต้องลงไป”กระทำ”เพียงสถานเดียว

ขี้หมาที่กองเกลื่อนอยู่ข้างบ้านปนกับฉี่หมาต้องสวมถุงพลาสติกออกไปเก็บกับมือ ขี้แมวข้างบ้านที่มาปล่อยให้คลุกอยู่กับสวนกรวดต้องเอาเสียมเล็กไปโกยขึ้นมาทิ้ง กระจกมัวซัวรอบบ้านต้องเอาหนังสือพิมพ์มาลงมือปีนเช็ด ทิชชู่หมดในห้องน้ำต้องถอดแกนออกมาสอดม้วนใหม่เข้าไปเปลี่ยนถึงจะพร้อมขี้ได้ คราบดำสะสมในอ่างอาบน้ำที่ใช้เป็นที่รองอาบน้ำมากกว่าต้องเอาวิมลงขัดอย่างแรงพร้อมสก็อตไบรท์ หมาที่เหม็นมากหมอบแทบเท้าอยู่ทุกวันต้องปล้ำมันผูกกับก็อกแล้วลงแชมพูอาบน้ำ เช็ดขี้หู ล้างก้นด้วยมือคน ต้นไม้จะไม่เหี่ยวต้องลากสายยางรดน้ำเช้าเย็นแล้วม้วนสายยางเก็บทุกเช้าเย็น

แล้วอะไรอีกล่ะ ? จะกินข้าวก็ต้องหุง ก่อนหุงก็ซาวข้าวก่อนในหม้อหนึ่งแล้วค่อยใส่ลงในหม้อหุงข้าวใส่น้ำกดปุ่ม ไอ้ที่เลอะเทอะสะสมอยู่เดิมๆ เช็ดออกด้วยมือ ไม่เช็ดมันก็อยู่อย่างนั้น ฝันอย่างไรให้มันหายวับไป มันก็ไม่หายไป

นิยายที่เขียนไว้หน้าเดียว(แค่ชื่อเรื่อง)แล้วทำเป็นตั้งไฟล์แปะไว้ที่หน้าเดสก์ท้อป มันยังไม่เป็นนิยายที่เขียนไว้ในหัว เพราะมันไม่ใช่นิยายในโลกของจิตวิญญาน มันต้องเป็นนิยายในโลกของวัตถุ
แล้วงานเขียนที่สัญญากับใครๆไว้ ใช้กลอุบายกลัวเสียหน้าหลอกล่อบีบบังคับตัวเอง เขาก็เปิดโอกาสให้มันเป็นงานเขียนในโลกของวัตถุแล้ว แต่งานเขียนในโลกของจิตวิญญานของเรา ทำไมยังไม่เกิด แล้วไม่มีเชื้อที่จะเกิด

เราไม่มีวันบังคับโลกทางวัตถุได้ โลกทางจิตวิญญานสิเราจะฟุ้งซ่านยังไงก็ได้ ถ้าเราหาจุดเชื่อมต่อของความฝันฟุ้งซ่านกับความจริงที่เป็นวัตถุนี้ได้ ใครๆก็คงได้อ่านนิยายในหัวที่ไม่เคยเป็นนิยายบนกระดาษ

หรือเคล็ดลับมันอยู่ที่ ตื่นมากินกาแฟจริงๆขณะที่มันยังร้อนฉุย ไม่มัวนอนฝันเพลินถึงกาแฟที่ร้อนฉุย เสพติดกาแฟในฝันจนไม่รับรสกาแฟจริงๆที่ขมปร่าลิ้นและทิ้งค้างรสขื่นนั้นไว้นานจนจำ...และบางทีมันอาจเสพติดได้ไม่ต่างจากความฝัน

Nan Journey

2010-01-23T22:13:00.000-08:00

Make a Smilebox scrapbook

Birthday Rain

2009-11-01T10:03:00.000-08:00

ฝนวันเกิด

ทำไมฝนถึงตก ?

ถามกบก็ต้องว่าพวกกระพ้มร้องน่ะสิอ๊บ ถามเด็กป.4 ที่ใครๆก็ไม่แน่เลยแพ้ตลอดก็จะได้คำตอบที่เอาไปตอบข้อสอบได้คะแนนว่าน้ำระเหยกลายเป็นไอแล้วไปจับตัวกันเป็นก้อนเมฆแล้วก็สลายตัวกลายเป็นน้ำตกลงมาเป็นฝน เราจะเห็นภาพไดอะแกรมประกอบเป็นรูปแอ่งน้ำมีลูกศรแสดงการระเหยที่มองไม่เห็นไปจับตัวรวมกันเป็นเมฆปุยแข็ง รูปแรกขาวๆเกลี้ยงๆแล้วก็ระบายสีดำทะมึน ใต้รูปเมฆดำทะมึนก็เป็นขีดๆเม็ดฝนเรียงเอียงเป็นระเบียบ ตกลงมาที่แอ่งน้ำเดิมแล้วก็กลับกลายเป็นลูกศรกลับคืนไปอีก กลับลงมาอีก แล้วก็กลับขึ้นไปอีก แล้วก็ตกลงมาอีกวนเวียนกันไปอยู่อย่างนี้ไม่รู้จักแหกคอกมาตั้งแต่กำเนิดโลก

ทำไมคนถึงเกิด ?

พ่อกับแม่ตุ๊ต๊ะกัน ตอนตุ๊ต๊ะกันเป็นแค่ผัวกับเมีย พอมีคนมาเกิดก็กลายเป็นพ่อกับแม่โดยทันใด แล้วคนก้เกิดขึ้นมา ตอนเกิดออกมายังไม่เป็นผู้เป็นคนเป็นแค่แอนนิมัลประเภทแมมมอลที่ต้องเลี้ยงด้วยนม แอนนิมัลนั้นค่อยๆกลายร่างฝังชิบใหม่โดยพ่อโดยแม่โดยญาติโยมสังคมเพื่อนฝูงคนข้างบ้านโทรทัศน์และนักดนตรีขวัญใจจนกลายเป็นโฮโมซาเปียน เป็นสิ่งที่เรียกว่าคน จากเซลกลายเป็นเนื้อเป็นสัตว์เลือดอุ่นเลี้ยงลูกด้วยนมแล้วก็เป็นทารกเป็นเด็กเป็นวัยรุ่นเป็นหนุ่มน้อยหนุ่มใหญ่เป็นวัยฉกรรจ์วัยกลางคนแล้วก็เป็นคนแก่ ตายไปแล้วก็กลายเป็นเถ้ากระดูกที่ปลิวออกปากอ่าวตอนลูกหลานลอยอังคาร ส่วนจิตที่ออกจากร่างก็ไปวนมาเกิดใหม่

ฝนเกิดใหม่ คนเกิดใหม่

คนก็เหมือนฝน น้ำเน่าในคลอง น้ำเสียจากโรงงาน น้ำในท่อระบายน้ำ น้ำซักกางเกงใน ผ้าขี้ริ้ว น้ำประปาดื่มได้ น้ำในสระน้ำออกซิเจนไฮโซ หนีไม่พ้นที่จะระเหยไปไม่ว่าจะฝืนวัฎจักรสักแค่ไหน ไม่มีใครคัดค้านได้ น้ำทุกน้ำจะแห้งเหือดไปไม่ว่าจะมาสูงมาต่ำจากที่ไหน ไม่ว่าจะไหลผ่านที่อุดมสมบูรณ์ที่เขาไม่ค่อยเห็นค่าหรือผ่านที่แห้งแล้งที่บูชาน้ำราวกับทอง น้ำจะกลายสภาพไปเหมือนเซลที่เดินทางผ่านกาลเวลาไม่ว่าเซลนั้นมันจะกลายเป็นบุคคลยิ่งใหญ่แค่ไหนในช่วงเวลาที่เซลกลายร่างเป็นคน ในที่สุดน้ำและเซลก็จะระเหยเหือดแห้งไป เถ้าธุลีก็ปลิวกระจาย

น้ำไปรวมตัวกันตกลงมาเป็นฝนที่สะอาด สด ใหม่ ฝนที่ใครๆต้อนรับเสมอ ฝนที่มีชีวิตใหม่ ฝนที่หมายถึงการเริ่มต้น ฝนที่หมายถึงความหวัง

อยากให้คนเหมือนฝน วันเกิดปีนี้จะมีชีวิตใหม่

สาลินี

9 กันยายน 2009

How to เห็นธรรม ?

2009-11-01T03:59:00.000-08:00

วิธีธรรม?

คนที่ใส่บาตรปีละครั้งในวันเกิดพอโตๆขึ้นก็ไม่ได้ทำเลยสักครั้ง ไปวัดตอนที่ไปงานศพ คลุกคลีกับวัดมากที่สุดก็ตอนงานศพบุพการีและงานทำบุญครบรอบวันตายของผู้ที่ผูกพัน ขนาดที่หมู่บ้านจัดตักบาตรปีใหม่ให้สมาชิกหมู่บ้านยังไม่เคยตื่นไปใส่สักปี มองเห็นวัดก็เห็นเป็นงานศิลปวัตถุชวนกันไปเที่ยวดูวัดด้วยจริตแห่งความพึงใจในความงามของศิลปะในวัด เวลาขับรถผ่านวัดดังแถวบ้านยังผรุสวาทรถเก๋งหรูๆที่มาปฏิบัติธรรมแต่กลับจอดกินทางบีบให้ถนนในซอยเหลือทางวิ่งอยู่นิดเดียว จุดธูปสวดอรหังสัมมาตามที่นึกได้แต่ชินบัญชรที่หลายคนท่องกันปรื๋อไม่เคยเข้าหัว ใครว่าดวงชงชวนกันให้ไปฝังลูกนิมิตรวัดไหนก็สนใจแต่ว่าแถวนั้นมีร้านอร่อยไหมวัดสวยหรือเปล่า พระเจ้าที่ไหนที่เค้าว่าอธิบายธรรมได้ดีก็เงี่ยหูอยากเข้าใจแต่พอพระนั้นถูกส่งไปอยู่ในโหมดเซเล้บเมื่อไรก็รู้สึกขัดใจไม่อยากรับสาร แล้วก็ยังสงสัยอยู่เสมอกับใครที่ไปปฏิบัติธรรมมาแล้วยังมาร้ายใส่คนนั้นคนนี้จนทำให้ความเชื่อถือในการปฏิบัติง่อนแง่น อ่านและฟังเรื่องราวของธรรมะและศาสนาจากพระอยู่แค่สามรูปเข้าใจได้แค่นั้นเฉพาะที่ไม่มีจุกจิกขัดใจ ยกมือไหว้ได้ทั่วตั้งแต่พระพรหมไปจนถึงอนุเสาวรีย์บางทีก็แอบบนบานให้เรื่องที่คาใจอยู่ลุล่วงคลี่คลาย แต่เดือดจัดมากกับแคมเปญรณรงค์สร้างพระยิ่งแพงยิ่งได้บุญ ยิ่งเห็นป้ายโฆษณาสีจัดข้างทางชวนไปสวดภาณยักษ์ แก้กรรม ทำพิธีหงายบาตร ยิ่งขัดใจ

ที่บรรยายมาทั้งหมดนี่น่ะ-ตัวเอง ภาพสะท้อนความเข้าถึง-เข้าไม่ถึงและความปั่นป่วนในวิธีที่เราสัมผัสกับศาสนาและธรรมะอันเนื่องมาจากเรื่องราวหลายกระบวนที่เกิดขึ้นรายรอบธรรมะและศาสนาที่หลากหลายผู้คน หลากหลายวิถี หลากหลายทัศนะ ได้สะท้อนถึงวิธีสัมผัสธรรมที่แตกต่างกัน ยิ่งในสมัยแห่งโลกที่ใครๆก็ต่างบ่นว่าวัตถุเฟื่องฟู จิตใจเสื่อมทรุด ความโลภครองเมือง ศีลธรรมไม่ครองใจ นี่เป็นช่วงเวลาที่คนหันเข้าหาศาสนาและธรรมะ พูดถึงมัน ใช้มัน ตีความมัน อาจจะเฟื่องที่สุดเวลาหนึ่ง

วิธีธรรมที่รายรอบเราอยู่จึงหลากหลายมากมาย อันบางครั้งก็ฉงนฉงายไปตามธรรม

นักปฎิบัติธรรมรายนี้เธอบอกใครๆว่าตัวเองเป็นฑูตธรรมะ ในความหมายของเธอก็คือการเผยแพร่และถ่ายทอดธรรมะลงมาแก้ปัญหาทางโลกของคนทั่วไป ชี้ทางให้เขาใช้ธรรมะเข้าจัดการกับจิตใจและความทุกข์ของตัว คล้ายว่าแปลทฤษฎีให้เป็นสิ่งที่ปฎิบัติได้ในชีวิตจริงแบบ How to ใช้ธรรมะเป็นอุปกรณ์ปัดเป่าเรื่องราวทุกข์ใจ ธรรมะเข้ามาเป็นแกนนำในชีวิตเธอได้ก็เพราะได้พบเรื่องทุกข์ซ้ำๆอันเนื่องมาจากความรักและชีวิตคู่ที่ล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่า ที่ล้มเหลวลงนั้นก็เป็นเหตุจากความไม่ซื่อสัตย์ของคู่และความดึงดันที่จะครอบครองของเธอซึ่งก็ล้วนแล้วแต่ขมวดปมอยู่ที่วิธีคิด วิธีจัดการกับอารมณ์ และเชื้อเพลิงที่ป้อนให้กับอีโก้ขอตัวเอง เธอบอกใครๆได้ว่าธรรมะทำให้เธอคลายปมที่ขมวดอยู่และกล่อมเกลาให้เธอลดละตัวตนจนเธอเข้าถึงความวางเฉยและเลิกที่จะแต่งตัวตนให้หนาเตอะไปแข่งไปข่มใคร

เพราะทางผ่านเข้าสู่ธรรมะของเธอมาจากประสบการณ์ชีวิตเธอจึงตั้งตัวเป็นนักแก้ปัญหา หลายคนแบกปัญหาไปพบกับเธอในเว็บไซต์หลังจากได้อ่านหนังสือที่เธอเขียนได้ฟังความคิดเห็นที่เธอให้สัมภาษณ์ในที่ต่างๆ เช่นโพสต์หนึ่งที่ถามว่า” เมียผมมีชู้ผมอยากฆ่าตัวตาย ผมพยายามมาหลายวิธีแล้ว แต่ผมทำไม่สำเร็จ ผมไม่อยากทนกับความทุกข์บนโลกนี้อีกแล้ว” คำตอบจากฑูตธรรมะที่กล่อมเกลาจิตใจแล้วคือ

” นี่คุณคิดดูนะตอนนี้เมียคุณน่ะกำลังระเริงกับชู้ คุณจะตายได้ยังไง ? คุณต้องอยู่เพื่อเป็นการประกาศกรรมของเมียคุณ “ฟังดูคล้ายคำแนะนำของผู้สะสมแค้นจากเรื่องของตัวไปช่วยจุดประกายความแค้นให้คนอื่นยังไงพิกล นึกไม่ออกว่ามันเป็นธรรมะที่เตือนสติให้คนถามเข้าใจทุกข์ของเขาได้อย่างไร

อีกโพสต์หนึ่งไม่ได้ถามแต่ขอแสดงความสงสัยในเรื่องของกรรมกับเจตสิก รายนี้น่าจะศึกษาธรรมะมาระดับหนึ่ง แสดงความสงสัย(คล้ายๆกับที่เราสงสัย) ว่าเจตนาเป็นเครื่องกำหนดการกระทำคือกรรมมิใช่หรือ? ทำไมคนที่เข้าวัดปฏิบัติธรรม(เช่นคุณ)จึงให้คำแนะนำคนที่เข้ามาพึ่งแบบห้าวห้วนดูไม่มีเมตตา และยังดูเหมือนต้อนเขาไปในทางตอบโต้แบบไม่ช่วยให้เขาเข้าใจวิธีตัดวงจรกรรมอีก โพสต์นี้ถามว่าถ้ากรรมที่คุณแสดงออกมาเป็นเช่นนี้ย้อนไปถามว่าเจตสิกของคุณเป็นอย่างไร คำตอบบ่งเจตนาชัด “ดิฉันก็ไม่แน่ใจในเจตสิกของคุณเหมือนกันว่าการที่คุณมาป่วนประณามวิธี (กรรม)ของดิฉันในเว็บนี้ คุณมีเจตนาอย่างไร ดูคุณก็ศึกษาธรรมะมาพอควร คุณคงเข้าใจเรื่องอุบายและจริต จะเคาะหัวคนที่ง่วงงุนอยู่ในตาสว่างเข้าใจธรรมะก็ต้องมีอุบายตามจริตของแต่ละคน นั่นเป็นวิธี(กรรม)ของดิฉันตามเจตนาของดิฉัน ถ้าคุณอยากได้คำพูดหวานๆย้วยๆ ขอเชิญไปทางคุณ ฐ. ซึ่งมีผู้คนที่ฟังคำหวานๆของเธอมากมายก็ไม่เห็นจะหลุดจากทุกข์อะไรขออภัย...ไม่ใช่แนวดิฉัน” คำตอบนี้ครบ หมดข้อสงสัยวิธีธรรมของเธอมันก็คืออีกอีโก้หนึ่งที่เธอแต่งปะเติมเข้าไป เห็นได้ชัดว่ามันยังหนาเตอะอยู่มาก

วิธีธรรมแบบฮาวทูดูเหมือนกำลังอยู่ในกระแส ที่ผ่านๆมารดน้ำมนต์เสดาะเคราะห์ หรือไปขอเลขเด็ดจากวัด หรือไปบนบานให้สอบผ่าน คือตัวอย่างเล็กๆของทัศนะที่พึ่งพาศาสนาและวิธีปฏิบัติทางธรรมให้ปลดล็อกปัญหาของตัวหรืออีกทางหนึ่งก็ขออะไรสักอย่างมาช่วยแบ็คอัพความมั่นใจของตัวเพิ่มอีกแรง คนไทยเราใช้ศาสนาและวิธีธรรมในแบบฮาวทูนี้มากกว่าใช้ศาสนาและวิธีธรรมมาขัดเกลาจิตใจหรือมาทำให้เราเข้าใจความทุกข์ เข้าถึงหลักอนิจจัง สังสารวัฏ หรือมาทำให้เกิดปัญญาที่จะพัฒนาสติอารมณ์และกรรมของเราเพื่อให้เราเผชิญหน้ากับปัญหา คลี่คลายมันและเข้าใจมันได้ตามครรลองของเหตุและปัจจัย เราจึงคุ้นเคยกับวิธีธรรมแบบพิธีกรรมและคิดเอาว่าพิธีกรรมนั้นคือวิธีธรรมที่จะพาให้ทุกสิ่งลุล่วง ถูกล็อตเตอรี่ ได้งาน หมดเคราะห์หมดโศก ดูเหมือนการที่คนไทยเราเกาะพิธีกรรมมาเป็นการเข้าถึงศาสนานั้นก็อาจจะอธิบายได้ว่าเป็นอุบายในการพาคนเข้าใกล้ศาสนา คนไทยเราเองก็ดูเหมือนสบายใจกับพิธีกรรมการทำบุญเข้าวัดหาหลวงพ่ออะไรดีอยู่ ถ้าพิธีกรรมมันทำให้เราสบายใจนิ่งพอดีมันก็ดี แต่ถ้าฮาวทูกันจนงมงายก็จะเคยตัวหยุดสนิทไม่มีโอกาสเปิดประตูไปสู่ปัญญาในธรรมะ วันนี้มีปรากฏการณ์หลายอย่างสะท้อนวิธีธรรมแบบฮาวทูที่ทัศนะเดียวกันกับรดน้ำมนต์เสดาะเคราะห์แต่เริ่มซับซ้อนขึ้นและมีเหตุผลที่อธิบายได้อย่างน่าเชื่อถือด้วยหลักการของศาสนา และยังมีเหตุการณ์พิสูจน์ให้เห็นอีกว่าแก้ปัญหาที่ต้อนผู้คนเข้าจนมุมจนหมดหวังในชีวิตได้จริงจนกลายเป็นวิธีธรรมที่กำลังอยู่ในกระแส

เพื่อนรุ่นน้องคนหนึ่งที่ยังหนุ่มแน่นป่วยเป็นโรคสมองฝ่อที่รักษาไม่ได้ คนหนุ่มอายุยังไม่ถึงสี่สิบต้องใช้ชีวิตที่เหลืออยู่บนรถเข็น พูดไม่ชัด เขียนหนังสือไม่เป็นตัว หมอไม่รู้จักกี่ opinion ปิดประตูการรักษา มาถึงตรงนี้กับกรณีแบบนี้คนไทยเรามักบอกว่าต้องพึ่งหมอพระหมดหวังจากหมอทางวิทยาศาสตร์แล้ว

เขาถูกต้อนให้จนมุมแม้ว่าเขาจะไม่เคยเชื่อวิธีแบบนี้มาก่อน นี่เป็นความหวังช่องหนึ่ง ไม่เชื่ออย่าลบหลู่

หลายๆวิธีที่กำลังอยู่ในกระแสตอนนี้ ไม่ว่าจะแก้กรรม แสกนกรรม ตัดกรรม คือปรากฏการณ์ของการเกาะฟางเส้นสุดท้ายและความหวังริบหรี่นี้ ถ้ารุ่นน้องคนนี้หายจากโรคหรือแม้แต่อาการดีขึ้นด้วยวิธีธรรมแบบนี้ สามัญชนสังกัดบัวสองเหล่าหลังอย่างเราๆ ก็คงอดไม่ได้ที่จะศรัทธาและรับเอาวิธีธรรมแบบฮาวทูแบบนี้ไว้ แต่ถ้าเขาไม่หายเราก็ได้แต่คิดว่าอย่างน้อยมีอะไรที่เขายึดไว้ปฏิบัติแล้วสบายใจบางทีมันอาจจะช่วยให้สภาพร่างกายของเขาดีขึ้น

วิธีธรรมแบบฮาวทูที่บอกกับเราว่าเห็นกรรมในชาติก่อนที่เราต้องมาชดใช้ในชาตินี้ด้วยเคราะห์กรรมหรือความเจ็บป่วยทุกข์ยากที่เรากำลังเผชิญอยู่ และแก้ไขกรรมเก่านั้นด้วยวิธีใดวิธีหนึ่งมันจะทำให้เคราะห์ที่เรากำลังเผชิญอยู่ในชาตินี้เบาบางลงหรือหมดไป มันเย้ายวนมากเพราะมันหยิบยื่นความหวังให้

มันต้อนเราเอาไว้ตรงกลางละล้าละลังอยู่กับการอยากผ่านปัญหาไปซะที กับการยั้งคิดถึงหลักธรรมะที่กำหนดโลกของเราอยู่

เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป

สาลินี

28 กรกฎาคม 2552

* พิมพ์ในนิตยสาร Image ฉบับเดือนตุลาคม 2552

Mother...You had me

2009-08-24T05:19:00.000-07:00

กุ๊นตะเข็บ

คุณยายอายุอานามหูตาก็เกินจะเย็บจักรแล้วแต่ก็ยังเป็นที่พึ่งพาของบรรดาลูกสาวหยิบหย่งทั้งหลายที่ล้วนแล้วแต่เติบโตพ้นอกไปมีลูกมีเต้ากันหมดแล้วอยู่ทุกคราว ไม่ว่าจะเป็น

” ขากางเกงยาวไปค่ะแม่ช่วยตัดให้หน่อยค่ะ กางเกงน้องแก้มหนูซื้อมาใหญ่ไปค่ะแม่ ทุกวันศุกร์โรงเรียนน้องปลาเขาให้สวมชุดไทยไป แม่จัดการให้หน่อยค่ะเอาแบบกระฉับกระเฉงเหมาะกับเด็กๆวิ่งเล่นทั้งวันนะคะแม่ สไบเฉียงแบบนางนพมาศหนูทนไม่ไหวค่ะ แม่คะนี่ผ้าขนหนูค่ะ แม่ช่วยเย็บชุดคลุมชุดว่ายน้ำให้โอ๊ะโอ๋หน่อยนะคะ “

ลูกสาว เวิร์คกิ้ง วูแมน ของคุณยายทุกคนล้วนแล้วแต่พึ่งพิงคุณยายทั้งฝีมือตัดเย็บระดับเซียน ที่ยังคงเดินเรียบ เก็บเนี้ยบทุกจุด ไม่มีด้ายกระจุกถั่วงอก ไม่มีตะเข็บยักษ์เย็บ ไม่มีตะเข็บบวมยังกับผ้านวม ตรงไหนต้องสอยก็สอย ตรงไหนด้นถอยหลังก็ด้น ตรงไหนที่ฝีเข็มจักรเข้าไม่ถึง คุณยายก็เดินด้วยมือ ริมตะเข็บด้านในไม่มีมาหลุดลุ่ยตามคมกรรไกรให้เห็น กุ๊นริมเรียบร้อยขนาดพลิกด้านในใส่ได้ดูแทบไม่ออก
ที่พึ่งพิงแน่ๆก็คือคุณค่าที่สมบูรณ์แบบที่สุด คลาสสิกที่สุด ที่ดำรงอยู่กับผู้หญิง

ในช่วงเวลาหนึ่งที่ไม่ใช่ยุคที่ถูกรุกรานด้วยของสำเร็จ เป็นยุคที่ของสำเร็จต่างๆถูกเดียดฉันท์ ทั้งในแง่สุนทรียศาสตร์และความคุ้มราคา อย่างความหมายที่อยู่ระหว่างบรรทัดของคำว่าแม่บ้านถุงพลาสติก หรือเสื้อโหล ผู้หญิงของวันนี้หลายๆคนก็ได้รับการหล่อหลอมและเติบโตมากับคุณค่าของฝีมือที่ละเอียดประณีตอย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งล้วนแล้วมาจากทัศนคติการมีชีวิตที่งดงามทั้งรูปแบบและแก่นของมัน แก่นของความประหยัดมัธยัสถ์ นุ่งเจียมห่มเจียม ทำให้เสื้อหนาวผ้าขนหนูของแม่กลายมาเป็นเสื้อหนาวลายปะติดปะต่อที่ไม่มีใครเหมือนของลูกสาว ที่ออกจะอายๆที่ไม่มีเสว็ตเตอร์ไหมพรมใส่แบบเพื่อนๆ แต่ก็พบว่าเสื้อที่ไม่เหมือนใครของตัวนี่แหละสวยกว่าใครด้วยลวดลายน่ารักที่แม่บรรจงใช้สุนทรีแบบแม่บ้านปะติดปะต่อออกมา ด้วยความประณีตที่สุด

แก่นของความเอาใจใส่ ทำให้ถ้วยน้ำพริกปลาทูต้องมีช้อนเล็กๆเคียงมาด้วยทุกครั้งสำหรับตักหยอดกัน

ทีละคำ ไม่มีการจะมาเอาช้อนกินข้าวจ้วงจิ้มกันแล้วเอาเข้าปากกันรอบวง คิดอยู่เสมอว่าถ้วยนี้ไม่ได้กินกันวงเดียวเลิก เดี๋ยวลูกคนนั้นคนนี้ยังไม่กลับต้องเก็บไว้ให้กันกินน้ำพริกกินเหลือมันก็ไม่สำรวม ถ่ายใส่ถ้วยใหม่

ซะหน่อยก็น่ากินเหมือนพึ่งตำเสร็จใหม่ๆ ลูกชายคนเล็กจะกลับมากินเวลาไหนก็รับรู้ได้ถึงรสของความเอาใจใส่ที่แม่มีให้ แม้แต่น้ำปลาพริกที่ไม่ได้ถ่ายถ้วยก็ถูกเช็ดปากรอบถ้วยจนสะอาด ไม่มีร่องรอยของการกินต่อให้กวนใจ

แก่นของการใช้ของทุกอย่างอย่างคุ้มค่า ทำให้ม้านั่ง เก้าอี้ยาวในสวน ที่ตักผง รถลังสบู่ลากเล่นของลูกชายคนเล็ก กรงอีมอมที่คลอดลูกทีละ ๕ ตัว ก็ล้วนแล้วแต่เป็นฝีมือเชิงช่างของพ่อที่ไม่เคยต้องมีโรงรถเป็นเวิร์คช็อปให้วุ่นวาย ไม่ต้องไปซื้อเครื่องมือแพงๆตามห้างตกแต่งบ้าน พ่อมีแต่เลื่อยวงเดือนที่ลับสะอาดเอี่ยมทุกครั้งหลังใช้งาน ค้อน ตะปู แล้วก็ม้าสำหรับเลื่อยที่ก็ต่อเองอีกนั่นแหละ ม้านั่งของพ่อก็ดีไซน์ไปตามไม้เก่าที่เก็บไว้ ไม้บันไดเนื้อดีผุๆมาบ้าง พ่อล้อตัวเองว่า “นี่เค้าเรียกดีไซน์เทวดาสร้าง” แล้วแต่เทวดาจะเหลือไม้ผุไว้ให้สักแค่ไหน

เราก็ล้วนแต่ติดกับอยู่กับรสนิยม คุณค่า และความประณีตในการใช้ชีวิตหากไม่อาจจะก่อรูปก่อร่างมันขึ้นมาด้วยมือเช่นคนรุ่นแม่ ก็อาจจะเพราะว่าแก่นแกนในการใช้ชีวิตของเรากำลังเปลี่ยน บ้างก็เปลี่ยนด้วยกาลเวลาเปลี่ยน ได้นำให้เรามองเห็นคุณค่าบางอย่างของความสำเร็จรูป บางครั้งมันก็ทำให้เรายอมและรับเอาด้วยเงื่อนไขของความสะดวก และการประหยัดเวลาถึงแม้จะไม่ประหยัดเงิน

“แม่คะปอมต้องใส่หูกระต่ายเล่นคอนเสิร์ตค่ะ นึกว่าจะให้แม่ช่วยหา พอดีเพื่อนหนูเค้าบอกว่ามีโบว์ใช้ได้ เล่นครั้งเดียวก็เอาเถอะนะคะ หนูว่าก็ใช้ได้เหมือนกัน” แล้วแม่ก็หยิบหูกระต่ายแบบคนรุ่นใหม่ให้ยายดู ยายได้แต่ส่ายหน้า “นี่ลูกไม่รู้เลยเหรอว่าหูกระต่ายกับโบว์น่ะมันไม่เหมือนกัน” “ไม่เหมือนกันยังไงคะแม่นี่ก็หูกระต่ายนะคะ ใช้อันนี้แหละค่ะครั้งเดียวเอง” คุณแม่รุ่นสำเร็จรูปชักอีโก้ “ ลูกคิดว่าใช้ครั้งเดียวใช้อะไรก็ได้ที่ไม่ต้องเสียเงินเสียทองซื้อก็ดีลูก แต่ลูกก็ต้องรู้ว่าโบว์กับหูกระต่ายมันไม่เหมือนกันนะ”

เฮ้อ…เราคงทำได้แค่เข้าไปเสพคุณค่าอันงดงามแบบนี้ผ่านคนรุ่นพ่อรุ่นแม่เรา ที่ใช้ชีวิตทั้งชีวิตทั้งแก่นของเขาเย็บปักมันขึ้นมา และห่อหุ้มเรา ให้อยู่ในผืนผ้าของชีวิตที่ประณีตซึ่งล้วนแล้วแต่มีแพทเทิร์น มีจารีตที่คนวันนี้อย่างเราๆไม่ได้ใช้ชีวิตกุ๊นริมตะเข็บแบบนี้อีก ไม่รู้ว่าถึงรุ่นลูกตะเข็บจะหลุดลุ่ยตามคมกรรไกรไปถึงไหน

จากหนังสืองานศพแม่ พ.ศ. 2551

แม่ของเราชื่อ สุไร กิตติพงษ์เสรีเป็นคนพื้นเพจังหวัดลำปาง พ่อของแม่เป็นตำรวจยศร้อยตำรวจโทชื่อ เจียม ภุมมะภูติในบั้นปลายของชีวิตท่านออกบวชเป็นพระ แม่ของแม่ชื่อนางสอาด ภุมมะภูติ แม่มีพี่น้อง ๓ คนพี่สาวชื่อถนอมหรือป้ากลางซึ่งเสียชีวิตไปแล้ว น้องชายอีกคนชื่อน้ากษินน่าจะยังอยู่ที่ปางไม้อำเภอบ้านปิน
แม่ของแม่เสียชีวิตตอนที่แม่เป็นเด็ก แม่กับป้ากลางเลยมาอยู่กับญาติอีกฝ่ายที่แม่กลอง สมุทรสงคราม ญาติของแม่ฝ่ายนี้ได้กลายเป็นญาติสนิทที่ให้ความช่วยเหลือเกื้อกูลกันตลอดมา ส่วนญาติทางลำปางก็ห่างๆและขาดการติดต่อกันไปในที่สุด
แม่กับป้ากลางและป้าเล็กลูกพี่ลูกน้องของแม่ที่แม่กลองย้ายมาอยู่ที่ถนนตะนาวกรุงเทพฯ มาทำร้านตัดเสื้อ มีลูกค้าเป็นครู เป็นหมอ เป็นพนักงานธนาคารและข้าราชการจากกรมกองแถวอาคารราชดำเนิน
แม่แต่งงานกับพ่อ ชม กิตติพงษ์เสรี ซึ่งมีอาชีพเป็นครู มีลูกด้วยกัน ๒ คนคือคนโต สรัญญา และคนเล็ก สาลินี มีหลานสาว ๑ คนคือน้ำอุ่น
พ่อของเราเสียชีวิตไปตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๖ แม่ของเราทำงานเลี้ยงเราและดูแลเราเพียงคนเดียวมาตั้งแต่ตอนนั้น
โดยทั่วๆไปแม่เป็นคนแข็งแรงและไม่ค่อยอยู่เฉยๆ ชอบลงมือทำอะไรด้วยตัวเองแบบคนโบราณที่ชอบหยิบจับงานรอบตัว ถึงความเจ็บป่วยจะไล่มาเป็นระยะๆ ในช่วงวัยชรา แต่แม่ก็แกร่งและอดทนผ่านความหนักหนาสาหัสของมันมาได้ทุกครั้ง......จนครั้งนี้
แม่มีชีวิตอยู่เป็นแม่ของเราสิริรวมอายุได้ ๘๔ ปี

Stone letters

2009-07-09T22:00:00.000-07:00

Departures
จดหมายก้อนหิน

โหลแก้วที่ซุกอยู่ในห้องรกมาหลายปีเก็บรวบรวมเปลือกหอย ก้อนหิน เศษปะการังซัดฝั่งไว้เต็มโหล เปลือกหอยแครงขาวผุอันนี้แปลกตาดีที่มันขาวสะอาดกว่าหอยแครงลวกที่กินตามร้านข้าวต้ม และเพียงแค่นั้นมันก็ทำให้อัศจรรย์ใจจนถึงขนาดต้องเก็บลงโหล อีแปะทะเลแผ่นกลมเล็กๆเหมือนกิมจ๊อลงลายกลีบดอกไม้สีเทาไว้ห้ากลีบอย่างลงตัวบนพื้นขาว ถ้ามันเป็นเงินได้จริงก็จะเป็นเงินที่สวยมากทีเดียว ก้อนหินขาวขุ่นๆหลายก้อนหลายเฉดสีขาวกองอยู่ใต้สุดยังส่งสีขาวสะท้อนแดดไม่ต่างจากตอนที่มันสะดุดตาให้เก็บมา ก้อนหินสีเทาขาวๆขรุขระเส้นสีสนิมพาดสานไปมาเหมือนตาข่ายคลุมรอบก้อนกลิ้งอยู่ใกล้ๆก้อนหินสีเทาดำด้านแบนเรียบ ก้อนหินแท่งเล็กๆเหมือนไม้กลายเป็นหินสีขาวแซมส้มอ่อน-แก่ จำได้ว่าเรียกมันว่าหินคาราเมลค่าที่มันสีคล้ายคลึง หอยทับทิมเล็กจ้อยสีขาว ชมพู ชมพูอมส้ม ม่วงอ่อน ม่วงเข้ม น้ำตาลอ่อน-แก่ ถึงวันนี้มันยังคงสีจิ้มลิ้มน่ารักแม้จะกลิ้งอยู่ในโหลที่ซุกซ่อนอยู่หลายสิบปี

เหมือนฝุ่นที่โรยตัวลงบนพื้นทีละชั้นตามกลาลเวลา เราไม่อาจมองเห็นกิริยาอาการของมัน สิ่งที่เราเห็นได้สัมผัสได้เป็นเพียงร่องรอยที่ซ้อนทับมาตามกาลเวลา ฝุ่นที่หอบเอาวันเวลาแต่ละปีมาบันทึกลงบนพื้น พอเราเอามือลูบลงไปเก็บเอาฝุ่นติดมือขึ้นมา เราก็ได้เก็บเอาสารของวันเวลาเหล่านั้นขึ้นมาด้วย

ก้อนหินนี่ก็ไม่ต่างกัน ลม แสงแดด น้ำทะเล ปลาเล็กปลาน้อย รอยเหยียบย่ำของผู้คน
ต่างขีดเขียนสารจารไว้บนก้อนหินและเปลือกหอยที่กลิ้งไปอย่างไร้จุดหมายตามแรงซัดและแรงพัดพาของสิ่งต่างๆรอบ มันมีหน้าที่กลิ้งไปเก็บสารต่างๆในกลาลเวลาต่างๆมารวมไว้ในก้อนของมัน แล้วก็ทิ้งตัวเองไว้ตามธรรมชาติจนกว่าจะมีใครไปเก็บสารนั้นมา เหมือนที่มีใครบางคนไปเก็บมันมาเก็บไว้ในขวดโหล

จดหมายที่โต้ตอบกันในวันเวลาหนึ่งก็เหมือนร่องรอยที่ฝากไว้ในก้อนหิน โหลแก้วก้อนหินเปลือกหอยวันนี้

ดูอีกทีก็เหมือนปึกจดหมายเก่าเหลืองกรอบที่ซุกอยู่ในซอกหลืบแห่งความทรงจำที่เลือนราง เพียงหยิบมันมาคลี่อ่านก็อาจจะป่นพรูเป็นผงคามือ

แต่ความทรงจำมันทำให้เราอัศจรรย์ใจได้เสมอ อัศจรรย์กับวันเวลาที่ผ่านไปในชีวิตของเราเอง คนที่มองเห็นเส้นสีสนิมบนก้อนหินสีเทา เห็นเฉดสีขาวที่หลากหลายแม้ในก้อนหินก้อนเดียว มันคือเราในวันนี้หรือ ?

ประคองก้อนหินคาราเมลออกมาจากโหล หินเก่ามันแหลกป่นคามือ โปรยมันลงดินไปแล้วก็ลืมมัน....

จดหมายก้อนหินจากเรื่อง Departures ให้ก้อนหินที่ขรุขระแสดงว่าผู้ส่งเป็นห่วงผู้รับ ถ้าให้ก้อนหินที่กลมเรียบเนียนแสดงว่าผู้ส่งกำลังมีความสุข Departures หนังที่ดีที่สุดเรื่องหนึ่งของปีโดยที่ไม่ต้องมีรางวัลออสการ์มาการันตีก็ยังได้ (แต่เขามีนะ)

Oh ! My Dog

2009-06-29T10:03:00.000-07:00

เพราะผมฉี่ ผมจึงเป็นหมา

ผมเป็นหมา อยู่บ้านนี้มาหลายปีแล้วตั้งแต่ผมยังชอบกัดโน่นกัดนี่ ขาเก้าอี้โต๊ะกินข้าวที่แหว่งอยู่นั่นฝีมือ(ปาก)ผมเอง ทุกวันนี้มันก็ยังทิ้งร่องรอยความปากหมาของผมไว้ในบ้านหลังนี้ ผมรู้สึกเป็นเจ้าของพื้นที่ทุกตารางนิ้วในบ้านหลังนี้ ใต้ต้นเชอรี่ที่ลูกแดงๆหล่นเละลงมาทุกวันเป็นที่ที่ผมปล่อยก้อนอึแข็งๆของผมอย่างสบายอารมณ์ทุกเช้า เสาศาลาข้างบ้านเป็นหนึ่งในจุดฉี่ของผม บางวันก็เปลี่ยนบรรยากาศไปปล่อยตรงกระถางต้นโมกบ้าง ขี้เกียจหน่อยก็ปล่อยมันที่ประตูกรงของของผมเอง เย็นๆที่เขาปล่อยให้ผมวิ่งลงสนามหญ้าผมก็ฉลองศรัทธาไว้ที่ล้อแม็กซ์บ้าง รั้วต้นข่อยบ้าง แต่เสารั้วหน้าบ้านสองเสานี่ผมไม่เคยพลาด

ที่นี่...บ้านของผม ฉี่ของผม ลายเซนต์ของผม

มีบางที่ที่เจ้านายผมขอแบ่งไว้บ้างอย่างพื้นไม้ที่เขานั่งนอนดูทีวี.หรือรับแขกที่แวะมาเยี่ยมเยียน เขาก็จะขอกันไว้บ้างเป็นที่ของเขา ผมเองก็ได้รับอนุญาตให้เอาคางเกยพื้นไม้ได้แต่ตัวต้องอยู่ในเขตพื้นกระเบื้อง บางทีผมก็นอนเพลินตัวไหลไปบนพื้นไม้สะดุ้งตื่นผมก็กลิ้งกลับไป ไม่อยากให้เสียกติกา เราอยู่ด้วยกันก็ต้องถ้อยที่ถ้อยอาศัยแบ่งปันกันอยู่ ต่างคนก็ต่างก็มีพื้นที่ของตนเอง ไม่ล้ำเส้นกัน เราทุกคน(และหมา)ต้องการพื้นที่ด้วยกันทั้งนั้น เรื่องนี้ผมเข้าใจดี
ผมไม่รู้ว่าวันเวลาผ่านไปแค่ไหนในบ้านหลังนี้ นับแต่วันที่ผมกระโดดสูงยืนบนสองขาหลัง(ที่ว่ากันมาว่าเป็นจุดเด่นของสายพันธุ์โคตรตระกูลของผม) จะเล่นกับนกเอี้ยงที่ส่งเสียงน่ารำคาญอยู่บนต้นลั่นทม จนถึงวันที่ตีนหน้าทั้งสองตีนของผมบวมปลิ้นเล็บบิ่นหักก้าวแต่ละทีก็เจ็บแปลบ กระจุกขนที่ร่วงง่ายเพียงแค่เดินระกอกระเพรา แล้วไอ้นกเอี้ยงรุ่นลูกรุ่นหลานของไอ้ตัวเดิมมันยิ่งหนวกหูกว่าอีกหลายเท่า ผมก็ได้แต่ผงกหัวขึ้นมองดูมัน จะว่าไปหูของผมมันก็ยังไวอยู่มาก มันไวเกินกว่าตีนของผมจะตามทัน

แต่ผมยังมีฉี่ ฉี่ของผม ลายเซนต์ของผม ที่นี่....บ้านของผม

เจ้านกเอี้ยงรุ่นใหม่นี่มันไม่เลี้ยงควายเฒ่าอีกแล้ว มันเอาแต่จะโฉบไปโฉบมาหาของกินจุกจิก โฉบแฉลบเข้ามาในบ้าน โผไปโผมาจิกข้าวของบนโต๊ะอาหาร(หรือมันคิดว่าก็บ้านของมันคุ้กกี้บนโต๊ะนี่ก็ของมัน) ทึ่มๆชนกระจกเข้าทีสองทีมันก็รู้ทางหนีทีไล่
แต่นี่บ้านของผม มาเกาะโซฟารึ ผมฉี่ มาเกาะโต๊ะอาหารรึ ผมฉี่ เกาะพื้นไม้รึ ผมฉี่
ผมไล่ไอ้เอี้ยงไม่ทันหรอกวันนี้ แต่ผมฉี่ทัน วางใจเหอะตรงไหนที่ผมฉี่ ไอ้เอี้ยงมันรู้ดีว่าตรงนี้ไม่ต้องมาแหยม ที่ตรงนี้มีเจ้าของ

เช้าวันหนึ่งเราตื่นขึ้นมาพบว่าไข่ตุ๋นลุกขึ้นมาฉี่ราดรดโซฟาและพื้นห้องรับแขกอันเป็นที่ที่มันแบ่งไว้ให้คนอย่างเราอยู่ด้วย ความหัวเสียพุ่งจิ๊ด นี่อยู่กันมากี่ปีแล้วนี่ไอ้หมาแก่นี่มันยังไม่จำอีก กลิ่นฉุนรุนแรงของฉี่หมาตัวผู้แก่ๆที่เราต้องดมไปเช็ดไปไม่สุนทรีนักหรอก แต่มันก็ดับโทสะได้ หมามันแก่มันอาจหลงลืมเหมือนคนแก่ๆ แต่หมามันมีเหตุผลในการฉี่ของมันเสมอ
นี่หรือเปล่า ? หมาแก่ฝึกเมตตาให้คน

Old School never dies Part II

2009-05-18T20:43:00.000-07:00

คอลัมน์ Opinion for Computer Arts Magazine June Issue
Old school never dies Part II

เส้นที่กั้นพวก Old School ไว้คือเส้นอะไร

ทำไมจึงกลายเป็นเส้นกำแพงขวางกั้นจนพวก Old School ไม่อาจปีนข้ามไปได้

ไม่ว่าจะพยายามปรับกระบวนท่า เปลี่ยนกระบวนคิดสักแค่ไหน

เส้นอะไรหรือ? ที่กั้นพวก Old school ไว้ที่จุดเดิม

เส้นปฏิเสธ ยากที่จะทำให้พวก Old School เข้าใจได้ถ่องแท้ว่าทำไม หนังโฆษณาต้องจบลงด้วย pack shot หรือทำไมต้องใช้ computer graphic โชว์ภาพตัดขวางของเส้นผมขยาย150 เท่าเพื่อแสดงการซึมซาบของแชมพู แปลกดีทั้งๆที่พวกนี้ก็เกิดและเติบโตมากับโฆษณาแบบนั้นแต่กลับไม่ยักกะเห็นว่าโฆษณาต้องติดอยู่กับกรอบแบบนั้น อาจจะเพราะช่วงเวลาที่พวกเขาเข้ามาทำโฆษณา เขาไม่ได้มองเห็นโฆษณาเป็นโฆษณา อย่างน้อยก็ในแบบที่เคยมีมา
วันหนึ่งในเอเยนซี่ หลังจากคิดเรื่องราวของงานโฆษณาผ้าอนามัยสุดแสนจะ Emotional ใครฟังสคริปท์ก็น้ำตาซึม โฆษณาชิ้นนี้ก็มีอันต้องเสียบการอธิบายการซึมซับเข้าไป“เธอไปหาวิธีใหม่มาชั้นไม่ยอมเสียบdemo shot แบบนั้นเด็ดขาด”หัวหน้าคนนี้แกเป็นคนดึงเอา demo shot ของลูกอมที่มีคนไปยืนที่น้ำตกมาอยู่ใน bubble ความคิดของคนกินลูกอม ที่แกตั้งมาตรฐานไว้และที่แกทำให้ดูนั้นแกคงนึกไม่ถึงว่าได้ฝังเส้นปฏิเสธกรอบเอาไว้ให้เราลำบากจนวันนี้

เส้นไม่ยอมจบ เส้นนี้บางทีเป็นความกดดันซึ่งมาจากทีมงานแวดล้อมจนกลายเป็นความกดดันฝังในที่การทำโฆษณาแบบ Old School ตั้งบรรทัดฐานไว้ในใจ บรรทัดฐานนี้ก็แล้วแต่จะมองบางคนก็อาจจะเห็นว่าไม่แม่น ไม่ชัวร์ หรือจะมองว่าเป็นการทดลองให้เกิดอะไรที่ (อาจจะ) ดีกว่าก็ได้
โชคดีหรือโชคร้ายก็ไม่รู้ที่เส้นไม่ยอมจบนี้บางทีเขาจบกันที่อื่นมาแล้วแต่ไม่ยอมจบกับ copywriting พี่ที่เป็นโปรดิวเซอร์ระดับกูรูคนหนึ่งเคยอำเล่นๆว่า “ We can fix it in the mix” อะไรๆก็แก้ไขได้ตอนท้ายนี่แหละ และอะไรๆมันก็อาจจะดีกว่าเดิมได้ก็ตอนท้ายนี่แหละ copywriter จึงมักจะมีฉากชีวิตคล้ายนักเรียนที่ถูกทำโทษให้อยู่เย็น นั่งเขียน script ใหม่ในห้องตัดต่อให้หนังที่ตัดต่อแล้ว แต่ต้องการ script ใหม่ที่จะทำให้หนังอิ่มกว่าเดิม
หนังโฆษณาเบียร์เรื่องราวของนักข่าวสองคนที่แข่งขันกันด้วยวิถีทางที่แตกต่างกันบอกให้รู้ว่าลูกผู้ชายที่แท้วัดกันที่ไหน ลองเขียนเป็น Narrator สิ ลองเขียนเป็นปรัชญาจากคนนอกพูดสิ ลองเขียนเป็นมุมมองของพระเอก ย้ายไปเป็นมุมมองคู่แข่ง ลองตัดสองมุมมองสลับกันสิ แต่งเป็นเพลงประสานกับ Narrator พูดแบบ Title ของ Apocalypse Now สิ ลองสรุปแค่ประโยคเดียวสิ วรรคเดียวสิ ในที่สุดการฝึกฝน(จากความกดดัน) นี้ก็กลายเป็นบรรทัดฐานฝังใจ จบง่ายๆ นอนไม่หลับ

เส้นไม่ใช่ไม่เริ่ม เสียงสะท้อน (นินทา) จากฝ่ายบริหารลูกค้าที่มีต้องมีหน้าที่มา Brief พวก Old School ให้คิดงานแคมเปญลดราคาห้างสรรพสินค้า “โอ๊ย...อะไรกันนักกันหนา ลดราคายังไงให้มีmessage ที่แตกต่าง นี่ชั้นเข้าไปคุยกับเฮียเค้าหลาย message แล้วนะ ไม่ใช่อยู่นั่นแหละ” อีกเสียงหนึ่งจากฝ่าย Strategic planner “ไม่เข้าใจอ่ะ เรา brief ไปตั้ง 11 สไลด์ Power point พี่แกบอกว่าไปสรุปมาให้ได้ประโยคเดียว ได้คำเดียวยิ่งดี “ อีกเสียงหนึ่งจากฝ่ายบริหารลูกค้าอีกคน อันนี้เสียงเครือปนสะอื้นมาเชียว ” เราแค่บรีฟแกทำ banner นะแกจะเอา message เอา strategy รวมของแคมเปญแล้วก็มาตั้งคำถามกับเราอีกนะ ทำไมต้อง banner กัดเราซ้ำอีกว่าคิดได้แค่เนี้ยะเหรอ แกบอกว่าจะทำ ambience ไม่คิดหรอก banner แล้วก็ยังยืนยันจะเอา message ประโยคเดียวด้วย” เส้นนี้เป็นเส้นคล้ายจระเข้ขวางคลอง พาให้ใครเขาติดขัดสบัดงานไม่พ้นตัว สำหรับพวก Old School การนับหนึ่งนี่เป็นเรื่องคอขาดบาดตาย จนดูเหมือนไม่แคร์ว่างานจะไม่เริ่มหรือใครจะไม่รัก ถ้านับหนึ่งไม่เป็นสองสามสี่ก็เป๋

เส้นไม่ก้มหัวให้ตัวเอง พวก Old School นี่ดูๆก็น่าจะเป็นพวกหัวแข็งไม่น่าจะยอมอ่อนข้อให้คอมเมนท์ใดใดง่ายๆ ที่แน่ๆพวกนี้ไม่ใช่พวก underestimate ตัวเองยอมหัวอ่อนให้คอมเมนท์ใดใดก็ได้นำทางทั้งๆที่ไม่เห็นด้วย แต่ก็มีฉากแบบนี้ได้ ฉากที่ถ้ามองจากคนนอกอาจจะรู้สึกน่าเห็นใจ บางคนอาจรู้สึกว่า โอ๊ย...จะเอาชนะคะคานกันไปถึงไหน หรือบางคนก็อาจจะเสียดายความคิด ทำกันซะขนาดนี้มันไม่มีอะไรได้บ้างเลยหรือ ?
จำได้ว่าคืนนั้นเป็นคืนหนึ่งในหลายๆคืนที่ไม่ได้กลับบ้าน เรางัวเงียตื่นขึ้นมามองไปรอบๆห้องประชุมที่สุมหัวกันคิดงานอยู่ ผนังทั้งสี่ด้านมีเสก็ตช์ติดเต็มพรืด สายๆของวันนั้นหัวหน้าก็มาคอมเมนท์งาน เสก็ตช์แต่ละอันค่อยๆถูกปลดลง”ไม่เวอร์คเพราะ บลาๆๆๆ”จนในที่สุดเหลืออยู่ชิ้นเดียว”ที่ใช่เพราะ copy นะแต่ไอเดียไม่ใช่เพราะบลาๆๆๆ”เหตุการณ์แบบนี้เกิดซ้ำอยู่อีกหลายคืน บลาๆๆๆ ที่มันเกิดซ้ำอยู่ได้ก็เพราะมีเส้นนี้แหละ ก้มหัวให้คอมเมนท์น่ะได้ แต่ก้มหัวให้ตัวเองทำไม่ได้ ก็เลยต้องทำอีก (หวัง) ให้ดีกว่าเดิมบลาๆๆๆ

เส้นขี่ช้าง ซึ่งถ้าจับได้ตั๊กแตนสักตัว นั่นก็วิเศษแล้ว
Art Director ที่เคยทำงานด้วยกันคนหนึ่งมีฉายาว่าอาร์ทได โพสท์อิท หนังสือแม๊กกาซีน หนังสือ art มากมายก่ายกองเป็นตั้งๆ ถูกแกลุยพลิกแปะเหลืองๆไว้พราว จากนั้นก็ทำการถ่ายรูป copy ออกมา
( scan ยังไม่เกิด) เอามาคัดสรร sorting แล้วแปะเป็น Mood Board เป็น Reference ให้งานเป็นเรื่องๆไป แสงเงาแบบนี้ โทนสีรวมแบบนี้ สไตล์เสื้อผ้าแบบนี้ สไตล์เมค-อัพแนวนี้ ความรู้สึกของภาพแบบนี้ cropping แบบนี้ เทคนิคของภาพที่น่าทดลองกับงานนี้เป็นแบบนี้ ทั้งหมดนี้เป็นแค่ Reference ของงานโปสเตอร์ในขั้นการ present layout เพียงชิ้นเดียวเท่านั้น การขี่ช้างทั้งหมดของพี่เค้าทำให้เขาเห็นภาพงานของเขาชัดขึ้นเรื่อยๆ แล้วก็เปิดที่ว่างให้การทดลองเสมอ พี่อาร์ทไดคนนี้แกขี่ช้างแบบนี้จนใครข่มแกไม่ลงแกหาทีไรแกได้ตั๊กแตนสวยๆทุกที

เส้นบ้าพลัง พี่ copywriter รุ่นเก๋าคนหนึ่งแกเข้ามาทำงานโฆษณาได้เพราะเขาอยากได้คนเขียนเรื่องรถยนต์ แกเป็นผู้หญิงขับรถก็ไม่เป็นแต่เคยเขียนงานแปลงานให้นิตยสารรถ ย้อนต้นไปอีกนิดที่แกได้งานที่นิตยสารรถตอนนั้นแกไปลงเรียนขับรถซ่อมเครื่องยนต์กับส.สะพานมอญจนแกเชี่ยวเรื่องกลไกจนน่าทึ่ง ส่วนอีกคนตอนที่เห็นแกเขียน Print Ad. เครื่องสำอางชิ้นหนึ่งอยู่ เห็นแกหมกมุ่นอยู่กับหนังสือนิยายเก่าๆกองสูงรอบตัว เมามันอยู่กับการหาประโยคงามๆสักประโยคที่จับใจผู้หญิง ส่วนอีกคนงานแปลหนังรองเท้ากีฬาเรื่องหนึ่งพาให้เธอซึ่งไม่กระดิกเรื่องฟิสิกส์สักนิดต้องกลับเข้าห้องสมุดไปทำความเข้าใจศัพท์ฟิสิกส์ที่เคยเกินเอื้อม การทำงานหนังโฆษณาเรื่องหนึ่งก็เคยพาให้เราไปคุยกับคุณครูในถิ่นไกล กลับมาถอดเทปชีวิตของเธอกรอไปมาซ้ำแล้วซ้ำเล่ายิ่งเทปช้ำเท่าไร ปากกาก็ยิ่งคม

เส้นความรู้สึก พวก Old School มักทึกทักนับถืองานโฆษณาเป็นสรณะของตัวตน อุเบกขาไม่เป็นกับคอมเมนท์ที่ไม่มีชุดความคิดแต่แทบจะกราบข้อติที่โดนใจ แม้ว่าจะบ้าโพรเซสดูมีที่มาที่ไปควบแน่นไปด้วยเหตุผลมากมาย ในที่สุดแล้วพวก Old School จะทิ้งมันไปทั้งหมดและใช้เส้นนี้เส้นเดียว

End no end

2009-05-13T03:10:00.000-07:00

คอลัมน์พระกับนาง นิตยสารพลอยแกมเพชร

๑ พฤษภาคม ๒๕๕๒

บั้นปลาย เริ่มต้น
ลุงเหน่งแยกกันอยู่กับป้าดาเป็นข่าวใหญ่ที่เพิ่งปูดขึ้นมาตอนที่พี่เอกลูกชายแกมาขอให้อ้อมไปช่วยดูแมวของลุงเหน่ง คู่สามีภรรยาอายุกว่าเจ็ดสิบมีลูกชายสองลูกสาวหนึ่งลูกสองคนก็มีครอบครัวแต่ละครัวมีหลานกันคนละหนึ่งแล้ว ลุงเหน่งผู้ไม่เคยมีประวัติเจ้าชู้ เป็น Family man ตัวจริงที่ตระกูลเราถือเป็นตัวอย่าง กรอบชีวิตครอบครัวของแกก็ดูน่าจะราบรื่นสมบูรณ์แบบดีตามกรอบที่ยอมรับกัน พอกรอบท้ายมาแตกเป็นอย่างนี้ลูกๆหลานๆก็อดแปลกใจไม่ได้

มันมีปัจจัยอะไรเปลี่ยนหรือในความสัมพันธ์ของลุงเหน่งกับป้าดา

เรื่องแบบนี้ไม่ต้องให้ฝรั่งมาวิเคราะห์วิจัยว่าเป็นอาการ Aged Couple Syndrome อะไรให้มันเป็นโรคแห่งยุคสมัยหรอก จะว่าไปแล้วมันก็เป็นความเหนื่อยหน่ายของมนุษย์ปุถุชนที่เป็นเหตุผลอยู่แล้วในตัวมันเอง

เฮ้อ...เหตุผลก็คือมันไม่มีปัจจัยอะไรเปลี่ยนละมากกว่า
ลุงเหน่งหาทางออกด้วยการออกจากบ้านกลับไปอยู่บ้านเก่าของคุณปู่ซึ่งตอนนี้ก็ไม่มีใครอยู่แล้ว กลับไปอยู่คนเดียวจริงๆ กับแมวตัวหนึ่ง เป็นเวลาเดียวละมังในช่วงเวลาสี่สิบกว่าปีที่ลุงเหน่งไม่ต้องดูแลใครเลยนอกจากตัวเองกับหาข้าวให้แมวกิน
“เอก...พ่อจะไปเที่ยวกุ้ยหลินสักวันสองวัน ลูกให้ใครมาคลุกข้าวให้ไอ้เทากินหน่อยได้มั้ย ความจริงพ่อจะกวนยัยนวลข้างบ้านก็พอดีแกกลับบ้านนอกตอนสงกรานต์ จะอาไปฝากหมอเค้าเลี้ยงก็เต็มซะอีก”

ลุงเหน่งโทรฯหาพี่เอกลูกชายคนกลางซึ่งยังไม่มีครอบครัว คนอื่นแกไม่อยากรบกวน พี่เอกผู้ซึ่งกะการณ์จะไปเที่ยวสงกรานต์ซะหน่อยก็เลยมาฝากอ้อมซึ่งมีศักดิ์เป็นหลานลุง” อ้อม...กวนหน่อยเหอะไปเลี้ยงแมวให้ลุงแกหน่อย “อ้อมก็เลยได้รับรู้ว่าลุงเหน่งแกแยกกันอยู่กับป้าดามาได้สักครึ่งปีแล้ว
“ พี่น่ะยังโสดอยู่คนเดียวเลยรับเละทั้งพ่อทั้งแม่ ตอนนี้พี่ต้องวิ่งรอกสองบ้านรวมคอนโดตัวเองอีกเป็นสาม พ่อน่ะไม่ค่อยเท่าไรแกยังแข็งแรงดูแลตัวเองได้ แล้วแกก็ไม่ค่อยจะกวนใคร แกชอบทำอะไรเองมาแต่ไหนแต่ไร ไม่เคยอยู่นิ่ง แล้วก็ทำให้ทุกคน แม่นี่มากสุดตลอดเวลาตั้งแต่แต่งงานมาเลยละมัง แล้วลูกๆสามคนนี่พ่อทั้งนั้นทุกเรื่อง พี่ยังน้อยหน่อยบังเอิญไปเรียนประจำที่ศรีราชา แต่ของพี่เริ่มกับน้องปลายนี่พ่อทำให้ทุกอย่าง พอพี่เริ่มกับน้องปลายมีครอบครัวมีหลานก็พ่ออีกน่ะแหละดูแลปลุกหลานไปโรงเรียนแต่งตัวเอากระเป๋ามาให้ มารอส่งรถโรงเรียนวันไหนรถไม่มาขับรถไปส่งเองเลย รีดผ้าให้ทุกคนทั้งบ้าน เตรียมอาหารว่างอาหารเย็น นมกลางคืนไว้ให้หลาน เรียกว่าทุกเม็ดเลย พ่อทำทุกแบบนี้มาเป็นสิบๆปี คนในบ้านไม่มีการช่วยตัวเองทุกเรื่องไม่ว่าจะงานบ้าน งานช่าง งานสวน เปิดประตูปิดประตู ซื้อของชำ ระเบียบวินัยของหลาน แม่นี่พ่อเค้าทำให้แกมาแต่ยังสาวแกก็ไม่เคยช่วยตัวเองอยู่แล้ว แกก็เอาแต่เอ่ยพ่อก็ทำอยู่อย่างนี้มาตลอด พอแก่ตัวแม่เค้าก็โรคเยอะแยะทั้งเบาหวาน ทั้งกระดูกเปราะ ทั้งความดัน แกยิ่งป้อแป้กับพ่อหนัก แล้วแม่แกก็กวนด้วยนะหมอห้ามกินนั่นกินนี่แกก็แอบกิน พ่อห้ามแกก็โกรธว่าขัดใจแกอีก พอพ่อไม่อยู่ด้วยแบบนี้พวกเขาไปไม่เป็นกันเลยนะบ้านนั้น พี่ก็เลยต้องมาทำแทนพ่อ ซึ้งเลยว่าทำไมพ่อถึงไปอยู่คนเดียวที่บ้านปู่” พี่เอกเล่าที่มาที่ไปของข่าวที่อ้อมเพิ่งรับรู้นี้ให้ฟัง

“อ้าว...อย่างนี้แล้วป้าดาไม่แย่หรือคะไม่มีลุงเหน่ง แกดูแลกันมาเป็นสิบๆปี” อ้อมออกห่วงๆ บ้านนั้นเหมือนกัน นึกเห็นภาพป้าดานั่งกินทุเรียนอยู่ในบ้านรกสกปรกหลานๆตั้งหน้าตั้งตาเล่มเกมกันยั้วเยี้ย พี่เริ่มก็นั่งเฉิ่มเบียร์ดูบอลจากเคเบิ้ล พี่แต๋วเมียแกออกไปกินข้าวกลางวันกับเพื่อนแล้วไปสปาต่อ ส่วนน้องปลายกับคุณแจ็คสามีเข้ามาบ๊ายบายลูกๆที่ตาติดจอคอมพ์อยู่ มีนัดออกรอบแต่จะกลับมากินข้าวเย็นไม่รู้ว่ามีอะไรเตรียมไว้บ้างรึเปล่า?
ภาพที่อ้อมนึกเอานี้ไม่ต่างจากภาพจริงที่บ้านลุงเหน่งป้าดาตอนนี้เท่าไรนัก เข้าใจและออกจะดีใจกับลุงเหน่งซะด้วยซ้ำที่บั้นปลายของแกได้เริ่มต้นทำอะไรให้ตัวเองบ้าง “เดี๋ยวอ้อมไปรับไอ้เทามาดูให้เอง พี่เอกไปพักก่อนเหอะ เดี๋ยวก็ต้องกลับมารับบทลุงเหน่งอีก“

สาลินี
๑๒ เมษายน ๒๕๕๒

Poetry Dust

2009-05-04T22:31:00.000-07:00

LIFE FORM

Life is a one-liner headline
Or a long elaborated copy
Life is a flowery slogan
Or a catchy tacky
Life is a cliché scenario
Or a story one-of-a-kind

Conceptual or Spiritual
Individual or Norm
Fantasy or Reality
Does life have a form ?

จิปาถะของสงครามที่เบอร์ลิน

2009-04-30T23:55:00.000-07:00

สงครามโลกครั้งที่สอง การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิวของฮิตเลอร์ สงครามเย็นระหว่างโลกเสรีและโลกคอมมิวนิสต์ในช่วงทศวรรษที่ 60 ขีดเขียนร่องรอยลงบนเบอร์ลิน เมืองที่มีกราฟขึ้นลงสูงสุดต่ำสุดแตกต่างมาตลอดการดำรงอยู่ของเมือง สงครามและการแบ่งแยกในอดีตได้ทิ้งร่องรอยไว้ขณะที่เมืองก้าวรุดไป เมืองบางเมืองกลบลบลืมร่องรอยอันเจ็บปวดเหล่านั้น ในขณะที่เบอร์ลินวางมันไว้ในที่โดดเด่นที่สุดให้มันปะทะตาปะทะใจพร้อมให้คุณเก็บไปเป็นที่ระลึก
มองผ่านที่ระลึกจากเมืองเบอร์ลินไปสู่ร่องรอยเหล่านั้น สงครามและการแบ่งแยกเมื่อผ่านพ้นไปแล้วคงเหลือเป็นเพียงของที่ระลึกจิปาถะที่นักท่องเที่ยวที่เดินทางผ่านมาพากลับไปวางไว้ในตู้โชว์ที่บ้านราวกับจะเตือนว่าสงครามและการแบ่งแยกเป็นเพียงเรื่องจิปาถะที่เบาหวิวของโลก

เทียนสันติภาพจากโบสถ์ Kaiser Wilhelm Memorial
โบสถ์ Kaiser Wilhelm Memorial ที่เบอร์ลินเนอร์เรียกกันว่า Hollow Tooth “ฟันกลวง” เป็นสัญญลักษณ์ของเบอร์ลินที่รอดผ่านสงครามโลกครั้งที่ 2 มาอย่างสบักสบอม ทุกวันนี้ตั้งอยู่ด้วยความพยายามในการอนุรักษ์ที่ผ่านการทำประชามติจากชาวเบอร์ลิน ส่วนที่เหลือรอดอยู่คือหอนาฬิกาที่สูงตระหง่านกร่อนกุดเว้าแหว่งจาก

แรงระเบิด นาฬิกาดีไซน์คลาสสิคยังเรืองสีทอง ในเวลากลางคืนเรืองแสงสีฟ้าจากไฟสมัยใหม่ที่ส่องไว้เข้ากันกับสีฟ้าเรืองแสงของโบสถ์ใหม่ที่สร้างขนาบอยู่ข้างๆ ซึ่งกระจกสีจะเรืองแสงสีฟ้าขึ้นในยามเย็นและค่ำ
ในช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นช่วงที่นาซีฮิตเลอร์แผลงฤทธิ์หนักในยุโรป บรรดาสัมพันธมิตรดำเนินกลยุทธ์ปูพรมทิ้งระเบิดทางอากาศ เบอร์ลินเมืองหลวงของนาซีเยอรมันถูกถล่มอย่างหนัก คืนวันที่ 22-23 พฤศจิกายน ปี 1943 เบอร์ลินเสียหายรุนแรงทั้งชีวิตผู้คนที่หลบลงหลุมหลบภัยตามสถานีรถ U-Bahn ใต้ดินและอาคารสถานที่ ในการโจมตีครั้งนั้นที่ประวัติศาสตร์เรียกว่า The Battle of Berlin โบสถ์ Kaiser Wilhelm ถูกทำลายลงเกือบราบคาบ เพียงสองปีหลังจากนั้นสงครามโลกครั้งที่สองก็ยุติลงด้วยการทิ้งระเบิดปรมาณูที่ญี่ปุ่น
โบสถ์ใหม่สร้างขึ้นล้อมรอบตัวหอนาฬิกาที่เหลืออยู่ด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ที่ขัดแย้งอย่างกลมกลืนอยู่กับซากโบสถ์เก่า ความขัดแย้งที่เป็นบุคลิกของการอนุรักษ์ที่ก้าวหน้าแบบยุโรปที่คุณจะพบเห็นได้ทั่วไปได้หลายแห่งในเบอร์ลิน ที่มีชื่อเสียงที่สุดน่าจะเป็น Reichstag หรืออาคารรัฐสภาที่ซ้อนทับโดมแก้วแบบอาวองการ์ดลงไปบนตัวอาคารแบบคลาสสิค ผลงานของ Sir Norman Foster สถาปนิกระดับโลก
ที่ทางเข้าโบสถ์ใหม่เจ้าหน้าที่ของวัดนั่งเงียบๆอยู่ข้างๆลังใส่แอ้ปเปิ้ล ป้ายเขียนด้วยลายมือเชิญชวนให้สมทบทุนค่าซ่อมแซมออร์แกนของโบสถ์แล้วรับแอ้ปเปิ้ลไปเป็นคำขอบคุณ ในโบสถ์ตอนสายของวันธรรมดาเงียบงันว่างเปล่า อาจจะเพราะมีนักท่องเที่ยวแค่คนสองคน รูปแบบสถาปัตยกรรมที่สมัยใหม่แบบ

มินิมัลไม่ได้ทำให้โบสถ์นี้ดูโอ่อ่าโฉ่งฉ่างไว้ตัวในทางตรงกันข้ามกลับทำให้โบสถ์ที่เรืองแสงด้วยกระเบื้องแก้วสีฟ้าจากภายในนี้ดูถ่อมตัวสงบเสงี่ยมแบบคนที่มีแสงในตัวเอง กระเบื้องแก้วสีฟ้า สีทับทิม และเทอร์ควอยซ์ที่บุเรียงรอบตัวโบสถ์เป็นฉากหลังของรูปพระเยซูที่แขวนลอยอยู่บนเหนือแท่นบูชาที่เป็นเพียงหินอ่อนเรียบสีขาว ดีไซน์โดยสถาปนิก Egon Eiermann โดยมีแรงบันดาลใจจาก Chartes Cathedral โบสถ์กระจกสีที่มีชื่อเสียงที่สุดในฝรั่งเศส เมื่อคุณก้าวเข้าไปข้างในสีฟ้าฉาบทองจะล้อมรอบตัวคุณและจะปรับเปลี่ยนไปตามแสงธรรมชาตินอกโบสถ์ที่มาตกกระทบและเมื่อมองจากภายนอกช่วงเย็นโบสถ์ก็จะเรืองแสงสีฟ้าออกมาจากข้างใน
ในหอนาฬิกาเก่าคุณจะยังพบเห็นภาพโมเสคบันทึกฉากต่างๆในประวัติศาสตร์ของเยอรมันและภาพนักบุญในศาสนาคริสต์ที่ยังมีสีสัน เรื่องราวที่เก็บรักษาประวัติของโบสถ์ที่เกี่ยวโยงกับสงครามเอาไว้ รวมทั้งสัญญลักษณ์ทางศาสนาต่างๆ รูปพระแม่มารี ไม้กางเขน ที่ล้วนแล้วแต่มีความหมายให้ระลึกถึงสงครามและการกดขี่ของนาซี
ที่มุมเล็กๆ มีเทียนสีขาวบริสุทธิ์ให้คุณจุดขึ้นให้สุกสว่าง แสงสว่างเพื่อความสมานฉันท์และสันติภาพ โปรดช่วยกันจุดเทียนให้สุกสว่างเพื่อตัวคุณเอง เพื่อผู้อื่น เพื่อความสมานฉันท์ระหว่างผู้คนและระหว่างชาติ

Old School never diesPart I

2009-04-26T03:41:00.000-07:00

ตอนที่ทำงานได้สักสองปียังอำพี่ที่อยู่มาสิบกว่าปีอยู่เลยว่าอยู่มาได้ยังไง จนถึงวันนี้เวลาที่เราใช้ไปในวงการนี้ผ่านไป 29 ปีแล้ว ช่วงเวลาขึ้นลงเปลี่ยนแปลงในวงการโฆษณาไทยก็เป็นส่วนหนึ่งที่สร้างรูปเปลี่ยนร่างให้กับคนทำงานโฆษณาซึ่งบางคนก็ได้กลายเป็นผู้เปลี่ยนวงการโฆษณาอีกต่อหนึ่ง
นี่เป็นแค่บันทึกกระแสที่พัดผ่านคนทำงานโฆษณาคนหนึ่งที่สังกัด Old School ซึ่งสังเกตแนวได้ง่ายๆจากข้อเขียนนี้ว่าจะไม่มีการย่อหน้าทุกครั้งที่ขึ้นประโยคใหม่ แต่จะย่อหน้าเมื่อจะเริ่มประเด็นใหม่เท่านั้น
ถ้าย่อหน้านั้นมีประโยคเดียวก็หมายความว่าต้องการเน้นหรือเป็นข้อสรุปหรือเป็นการตั้งคำถามทิ้งไว้ให้คิดต่อ
ใช่...พวก Old School เป็นพวกผูกพันแน่นแฟ้นกับรายละเอียด มองเห็นรายละเอียดเหล่านี้
มีความหมาย มีระบบที่มีแนวคิดของภาษากำกับ และเลือกใช้ถ้อยคำที่เมื่อเหมาะสมแล้วจะได้ความหมาย
ตามต้องการและก่อให้เกิดความรู้สึกกับถ้อยคำนั้นๆที่ไม่ฟูมฟายเกินพอดี จะไม่มีคำว่า “ค่ำคืนนี้”เมื่อควรจะใช้คำว่า”คืนนี้” ไม่ใช้คำว่า “อ้างว่า”แทนคำว่า”กล่าวว่า”แล้วก็ยังดื้อดึงเขียน”มุก”ว่า”มุข” “โค้ก” ก็ต้องมีไม้โทในขณะที่ “คลิก”ต้องไม่มีไม้อะไรทั้งนั้น
ถ้าจะจับความเอาจากวิธีปฏิบัติก็อาจจะจับทางพวก Old School ยากอยู่ บางครั้งมากของพวกเขาก็แปลว่ามาก บางครั้งมากก็แปลว่าน้อย
พี่หัวหน้าแผนก Art ซึ่งในสมัยนั้นเป็นแผนกที่แยกออกไปจาก Copywriter ซึ่งเป็นคนคิด Idea แล้วค่อยส่งไปให้แผนก Art วาดหรือทำ layout อีกที พี่คนนี้เป็นที่เม้าธ์กันทั่วบริษัทฯว่าแกเช็ดใบไม้ทุกต้นที่วางประดับในบริษัทฯ งาน layout/ storyboard/ artwork ทั้งหลายซึ่งสมัยนั้นวาดด้วยมือที่มีแกเป็นผู้ควบคุมนั้นไม่ตกแม้แต่จุด Full stop แม้แต่งาน Storyboard ที่เร่งรีบก็จะมี 12 เฟรมเท่ากันทุกแผ่น
มีปกปิด หน้าปกติดชื่องานชื่อลูกค้าชื่อคนวาดชื่อเจ้าของงานและวันที่เรียบร้อยทุกชิ้น พวกเราก็เม้าธ์แกเอาสนุกแต่ก็พบว่า Storyboard 12 เฟรมนี่ถือ present สะดวกไม่ใหญ่โตเกินไป แล้วก็เล่าเรื่องได้กระชับพอดีโดยผู้ฟังยังไม่ละความสนใจ อีกอย่างใบไม้สดเขียวมันวับในบริษัทฯมันก็ดูสดชื่นจริงๆ
ส่วน Creative Director หัวหน้าคนแรกที่เราเจอโยนงานเขียน copy หนังโฆษณาเครื่องสำอางเรื่องแรกของเราคืนมาโดยไม่ใส่ใจถ้อยคำคล้องจองที่เราปั้นประดิษฐ์อยู่สองวันนั้นเลย สิ่งที่แกทำคือเอานาฬิกาจับเวลามากดให้เราอ่านข้อความทั้งหมด จับเวลาได้ 30 วินาที พอดีกับความยาวของหนังเรื่องนั้นเลย “ทำยังไงก็ได้ให้เหลือครึ่งเดียว น้อยกว่าครึ่งยิ่งดี” แกสั่ง Comment เชิงเทคนิค คุณอาจจะเห็นเป็นเช่นนั้นก็ได้ แต่มันเปิดประตูความคิดของเราไปเข้าใจความแตกต่างของ Idea บนกระดาษกับบนภาพและเสียงที่เคลื่อนไหว มันทำให้เราต้องไปนั่งจินตนาการหนังเรื่องนั้นให้ครบทุกโสตสัมผัสแล้วนั่งลงจัดเรียงจังหวะของแต่ละโสตสัมผัสให้เหมาเจาะและมีความหมายต่อความรับรู้และความรู้สึกของคนดู จำได้ว่าในที่สุดหนังโฆษณาเรื่องนั้นเหลือ copy แค่สองวรรค
ที่เอเยนซี่อินเตอร์แห่งหนึ่งที่เราเคยทำงานมีตำแหน่ง Typographer ด้วย โดยมีหน้าที่ในการออกแบบ Type และดูแลการจัดวางข้อความในโฆษณาทุกสื่อที่ใช้ข้อความ เราพูดกันถึงยุคที่ยังไม่มีการปฏิวัติคอมพิวเตอร์อย่างวันนี้ การจัดวางข้อความบน Artwork ใช้ตัวคอมพิวท์ซึ่งเป็นภาพถ่ายตัวหนังสือ
มาตัดซอยและแปะกาวยางลงไปบนกระดาษ ซึ่งนั่นก็หมายความว่าถ้าแปะจนเสร็จแล้วมันไม่สวยก็ต้องรื้อแปะใหม่กันตั้งแต่ต้น ตอนนั้น Typographer คนหนึ่งเป็นชาวสิงคโปร์เป็นผู้หญิงซะด้วยโดนห้อง Art ที่แปะartwork สวดยับ พูดกันก็ไม่ค่อยรู้เรื่อง พวกพี่ห้องArt ก็ว่าแปะจุดห่าง1มิลตามที่แกบอกเป๊ะ พอแกดูแกก็บอกให้ไปร่นย่อหน้ากับวรรคเข้าไปอีก แล้วเอาจุดห่างออกมาอีกครึ่งมิล พอทำเสร็จแกก็ให้ถ่างช่องไฟของแต่ละบรรทัดอีก เราผู้ซึ่งตอนนั้นมีหน้าที่นั่งรอตรวจ artwork ที่ขยับกันไม่เสร็จซะทีนั้นก็ออกจะเห็นใจพี่ที่แปะ artwork แต่ถ้ามองอย่างแฟร์ก็เห็นจริงๆว่าภาพรวมเมื่อเสร็จออกมานั้นดีกว่าตอนแรกเห็นๆ
ผู้กำกับหนังโฆษณาระดับครูคนหนึ่งที่บรรดานักโฆษณาสมัยนั้นทั้งเกรงทั้งเกร็งเคยยกห้องให้ copywriter นั่งเขียน script นานเท่าที่ต้องการโดยบอกว่า”หยุดเมื่อคุณรู้สึกว่าพอดี พอใจ ไม่ใช่พอแล้ว”
เปลี่ยนการทำงานกับ script ซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากความทรมาณเป็นการปลูกฝังวิจารณญานที่มีน้ำหนักไว้ในหัวโดยให้เราเดินทางผ่านรายละเอียดด้วยปากกาของเราเอง ผู้กำกับคนเดียวกันนี้เคยทิ้งเพลงประกอบหนังโฆษณาที่มีเนื้อร้องซึ่งบรรจงแต่งมาอย่างสวยงามทั้งเพลงเหลือไว้แต่ทำนองบรรเลง ด้วยเหตุผลที่ว่ารายละเอียดที่ใส่เข้ามามันล้นหลามจนเกินหน้าภาพ
แล้วก็ยังมีผู้กำกับหนังโฆษณาอีกคนหนึ่งที่มีชื่อเสียงมากว่าเวลาแกดูหนังที่ถ่ายมาในขั้นตอน Telecine ซึ่งในสมัยนั้นคือการนำเอาฟิล์มหนังที่ล้างแล้ว Print และตัดต่อเรียบร้อยแล้วมาแก้ไขสีเก็บรายละเอียดด้วยเครื่องอีกครั้ง ว่ากันว่าแกดูทีละเฟรมดูหมดทั้งซ้ายขวาบนล่าง บรรดา Producer ต้องจองห้อง Telecine ให้แกนานกว่าคนอื่นเพราะแกใช้คุ้ม แต่ลับหลังก็เม้าธ์แกว่าจะละเอียดลอออะไรกันนัก
กันหนา ก็หนังน่ะวินาทีหนึ่งมีตั้ง 24-25 เฟรมมันก็บันทึกเหมือนกันทุกเฟรมแหละ จริงอยู่เรื่องที่นินทาแกนี่
ก็อาจจะเกินจริงไป แต่คุณสมบัติที่ว่าแกใส่ใจภาพที่แกถ่ายมาทุกตารางนิ้วนี้สะท้อนรายละเอียดของการทำงานกำกับของแกซึ่งถ้าไม่ขี้อิจฉาก็ต้องยอมรับว่ามีลายเซนต์ที่สวยงามของแกกำกับไว้ทุก shot
มีพื้นที่มากมายในงานโฆษณาที่นักโฆษณาดูแลอยู่ ไม่ว่าพื้นที่นั้นมันจะกว้างหรือแคบ ถ้าในที่แคบๆนั้นมีคนรักรายละเอียดที่เข้าใจหน้าที่ของมันต่อภาพรวม ที่แคบๆนั้นก็กลับมีตัวตน มีความสำคัญ มีคุณค่า และมีความหมายอย่างยิ่ง
Leo Burnett เคยกล่าวไว้ใน Speech” When to take my name of the door” * ที่อาจถือเป็นหลักศรัทธาของพวก Old School ก็ว่าได้
Finally, when you lose your respect for the lonely man – the man at his typewriter or his drawing board or behind his camera or just scribbling notes with one of our big pencils – or working all night on a media plan.
When you forget that the lonely man – and thank God for him – has made the agency we now have – possible.
When you forget he’s the man who, because he is reaching harder, sometimes actually gets hold of for a moment - one of those hot, unreachable stars.

สาลินี
14 เมษายน 2552

* กล่าวไว้ในงาน “ Breakfast at Leo Burnett” 1 ธันวาคม 1967